حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٤١ - نکته نگاری برای حدیث
«إِنِّی أَکْرَهُ لَکُمْ أَنْ تَکُونُوا سَبَّابِینَ وَ لَکِنَّکُمْ لَوْ وَصَفْتُمْ أَعْمَالَهُمْ وَ ذَکَرْتُمْ حَالَهُمْ کَانَ أَصْوَبَ فِی الْقَوْلِ وَ أَبْلَغَ فِی الْعُذْرِ وَ قُلْتُمْ مَکَانَ سَبِّکُمْ إِیاهُمْ اللَّهُمَّ احْقِنْ دِمَاءَنَا وَ دِمَاءَهُمْ وَ أَصْلِحْ ذَاتَ بَینِنَا وَ بَینِهِمْ وَ اهْدِهِمْ مِنْ ضَلَالَتِهِمْ حَتَّى یعْرِفَ الْحَقَّ مَنْ جَهِلَهُ وَ یرْعَوِی عَنِ الْغَی وَ الْعُدْوَانِ مَنْ لَهِجَ بِهِ.»[٣٣٨]
سیّد رضیS مینویسد: در زمان جنگ صفّین امیرمؤمنان(ع) شنیدند که گروهی از یاران خود در حال دشنام دادن به لشکر دشمن؛ یعنی، شامیان هستند که بدان واکنش نشان دادند و فرمودند:
«من خوش ندارم که شما دشنام دهنده باشید؛ امّا اگر کردارشان را یادآور مىشدید و گمراهیها و کارهاى ناشایسته آنان را بر مىشمردید، به صواب نزدیکتر و در عذرپذیری رساتر بود، بهجاى دشنام آنان بهتر بود، مىگفتید: خدایا خون ما و آنها را حفظ کن، بین ما و آنان اصلاح فرما و آنان را از گمراهى به راه راست هدایت کن تا آنانکه جاهلند، حق را بشناسند و آنان که با حق مىستیزند پشیمان شده به حق باز گردند.»
این توصیهی امام که فرمود: «اگر کردار آنها را یادآور مىشدید و گمراهیها و کارهاى ناشایسته آنان را بر مىشمردید، به صواب نزدیکتر و در عذرپذیری رساتر بود» میتواند به دلایل زیر باشد:
ـ بیان کردارهای ناشایست و گمراهیهای دشمن نوعی روشنگری دربارهی ماهیّت دشمن است و به گونهای فلسفهی جنگ گروه حق با طرف باطل را تبیین میکند.
ـ با بیان باطل بودن دشمن، از حوزهی نفوذ، تأثیرگذاری و قدرت جبههی باطل کاسته میشود و به نیروهایانسانی لشکر حقنیز توان روحیّهی مقاومت و انگیزه مبارزه بیشتر میدهد.
ـ تبیین ماهیّت باطل دشمن، کمک خواهد کرد تا افراد ناآگاه در جبههی مقابل از حقیقت جبههای که در آن قرار دارند، آگاه شوند و فرصت خروج از گردونه باطل را بیابند.
ـ این نوع برخورد، شیوهی مناسبی است، برای مقابله با افسونگری تبلیغات فریبنده دشمن و تأثیر بهسزایی در خنثیسازی تلاشهای فرهنگی او دارد.
[٣٣٨]. نهج البلاغه، خطبه ٢٠٦.