حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٤٣ - نکته نگاری برای حدیث
امام صادق(ع) میفرمایند:
«وقتی پیامبر اکرم٤ رحلت کردند، کسی نزد اهلبیتش آمدـ که او را نمیدیدند؛ ولی صدایش را میشنیدندـ و خطاب به خاندان پیامبر٤ گفت: سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما باد ای اهلبیت پیامبر! هر موجود زندهای طعم مرگ را میچشد، آگاه باشید که شما روز قیامت پاداش خود را خواهید گرفت؛ پس هرکس از آتش جهنم نجات پیدا کند و وارد بهشت شود، رستگار خواهد بود. دنیا چیزی جز کالای فریب نیست. خداوند هر مصیبتی را تسلّی میدهد، برای هر نابود شوندهای، جایگزینی قرار میدهد و هر از دسترفتهای را جبران میکند؛ بنابراین، باید فقط به خدا اعتماد و امید داشته باشید. بدانید محروم کسی است که از ثواب اخروی محروم گردد.»
بر اساس محتوای این حدیث و احادیث مشابه، خداوند تمام نقصها، کمبودها، محرومیّتها، دردها و رنجهایی پیشآمده برای فرد را ـ که در پدید آمدن آنها تقصیری نداشته ـ جبران خواهد کرد. نتیجه آنکه هیچ تلخی، درد و رنجی که در اثر عوامل بیرون از اراده و تقصیر فرد بهوجود میآید، نادیده و بیپاسخ نمیماند و خداوند آن را در حیات ابدی آخرت جبران میکند. انسان به همان مقدار که موجودی کاملتر از سایر جانداران است، به همان میزان نیز پیچیدهتر و به همان نسبت موجودی محتاجتر و نیازمندتر است؛ چنانکه یک دستگاه فنّی هرقدر پیشرفتهتر باشد و قابلیّتهای بیشتری را دارا باشد، به قطعات و سرویسهای تدارک کنندهی بیشتری نیازمند است.
دنیا هرچند محلّ گذر است؛ امّا بدیهی است تا وقتی این نیازها برطرف نشود و شرایط زندگی فرد متناسب با سازوکار خلقت بشر نباشد، حیات مناسبی برای او نخواهد بود و او بدون اینکه تقصیری داشته باشد؛ دچار عذاب و رنج و خسارت شده است، در اینجا است که آفریدگار انسان و سازماندهندهی آفرینش و تدبیر کننده هستی؛ یعنی، خداوند متعال، خود را عهدهدار جبران این خسارت میداند. برطرف نشدن نیازهای اساسی مثل خوراک، پوشاک و مسکن که معمولاً در اثر فقر، آوارگی، جنگ و قحطی پیش میآید، تنها بخش ناچیزی از دردها و رنجهای انسان است. او در بسیاری از امور دیگر مثل بیماری، ناامنی، ظلم، فقدان عزیزان و... دچار رنج و اندوه میشود؛ چنانکه اشاره کردیم انسان به خاطر پیچیدگی خلقتش، بیش از