فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٤٠٨ - آوارگى قوم لوط
هو الّذى أخرج الّذين كفروا من أهل الكتب ...* ولولا أن كتب اللّه عليهم الجلاء لعذّبهم ...* ذلك بأنّهم شاقّوا اللّه و رسوله .... [١]
حشر (٥٩) ٢- ٤
آوارگى در راه خدا
١٥ آواره شدن در راه خدا، سبب بخشش گناهان و ورود به بهشت:
... فالذين هاجروا و أخرجوا من ديرهم و أوذوا فى سبيلى و قتلوا و قتلوا لأكفّرنّ عنهم سيّئاتهم و لأدخلنّهم جنَّت تجرى من تحتها الأنهر ثوابا من عند اللَّه ....
آلعمران (٣) ١٩٥
١٦ آوارگى به جهت طلب فضل الهى و خشنودى او و نصرت خدا و رسول، سبب قرار گرفتن در زمره راستگويان:
... الّذين أخرجوا من ديرهم و أمولهم يبتغون فضلا من اللَّه و رضونا اولئك هم الصادقون.
حشر (٥٩) ٨
آوارگى زن
١. زن بيوه
١٧ استحباب وصيّت مرد به عدم اخراج همسرش از خانه خود به مدّت يك سال:
الّذين يتوفّون منكم و يذرون أزوجا وصيّة لأزوجهم متعا إلى الحول غير إخراج .... [٢]
بقره (٢) ٢٤٠
٢. زن مطلّقه
١٨ ناپسندى آواره كردن زن مطلّقه از خانه و كاشانه خود:
... إذا طلّقتم النساء فطلّقوهنّ لعدّتهنّ و أحصوا العدّة و اتّقوا اللَّه ربّكم لاتخرجوهنّ من بيوتهنّ ....
طلاق (٦٥) ١
آوارگى ساكنان مكّه
١٩ آواره كردن ساكنان مكّه، گناهى بزرگ:
يسئلونك عن الشهر الحرام قتال فيه قل قتال فيه كبير و صدّ عن سبيل اللَّه و كفر به و المسجد الحرام و إخراج أهله منه أكبر عند اللَّه ....
بقره (٢) ٢١٧
٢٠ اخراج ستمگرانه مسلمانان صدر اسلام از زادگاهشان (مكّه) به جرم اعتقاد آنان به يگانگى خدا:
الّذين أخرجوا من ديرهم بغير حقّ إلّاأن يقولوا ربّنا ... اللّه.
حج (٢٢) ٤٠
آوارگى قوم لوط
٢١ آواره كردن مخالفان، شيوه رايج ميان قوم لوط:
قالوا لئن لّم تنته يلوط لتكوننّ من المخرجين. [٣]
شعراء (٢٦) ١٦٧
[١] مفسّران آيات فوق را در رابطه با يهوديان بنىنضير ذكر نمودهاند. (مجمعالبيان، ذيل آيه)
[٢] «وصّية لازواجهم» منصوب به فعل مقدر مثل «ليوصوا» است كه در اين صورت، خداوند دستور داده مردان درباره منافع همسران از جمله سكونت به مدّت يك سال، وصيّت كنند. بعضى گفتهاند آيه نسخ شده است ولى در صورت قائل شدن به استحباب حكم باقى خواهد بود و دليلى بر نسخ آن نخواهد بود. (زبدةالبيان، ص ٤٧١)
[٣] تعبير «من المخرجين» به جاى «لنخرجنك» مىرساند كه پيش از لوط، ديگرانى نيز تبعيد و از شهر اخراج شده بودند.