انسان کامل - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣
روان از حساب جسم جداست . این کسانی که خیال میکنند روان انسان ، صد
درصد تابعی از جسم اوست ، اشتباهشان همین جاست . اساسا آیا روان انسان
میتواند بیمار باشد ، در حالیکه جسم او سالم است ؟ این خودش یک
مسئلهای است . بنابر نظر کسانی که منکر اصالت روح هستند و تمام خواص
روحی را اثر مستقیم و بلاواسطه سلسله اعصاب انسان میدانند ، اساسا روان ،
حکمی ندارد ، همه چیز تابع جسم است . [ از نظر اینها ] اگر روان بیمار
باشد ، حتما جسم بیمار شده که روان بیمار است و بیماری روانی همان
بیماری جسمی است .
خوشبختانه امروز ، بیشتر این مطلب ثابت شده است که ممکن است انسان
از نظر جسم ، از نظر تعداد گلبولهای سفید و قرمز خون ، ویتامینها و از
نظر متابولیسم [٣] بدن [ و همه جهات جسمی دیگر ] و حتی از نظر پزشک
اعصاب ، سالم سالم باشد ، و در عین حال از نظر روانی بیمار باشد . چطور
بیمار باشد ؟ مثلا به قول امروزیها " عقده روانی " داشته باشد . واقعا
علم امروز به آدمی که عقده روانی دارد ، " بیمار " میگوید ، یعنی در
دستگاه روانی او اختلال پیدا شده است بدون اینکه اختلالی در دستگاه جسمی
او پدید آمده باشد و لهذا این نوع بیماریها را از راه جسم [ نمیتوان
درمان کرد ، یعنی ] راه معالجه این بیماران روانی دواهای مادی نیست ، [٤]
[٣] [ به معنای سوخت و ساز ] [٤] البته بعضی از بیماریهای روانی هست که مربوط به اختلالات جسمی است ، مثل کسانی که به واسطه ضعف اعصاب دچار ترس و وحشت میشوند . مقصود من برخی از بیماریهای روانی است .