يكصد درس زندگى از امام على(ع) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٩
٤- بطلان منطق حس گرايان و درستى منطق عقل گرايان: چنان كه حكما گفتهاند: «يقينيّات همان معقولات است نه محسوسات»؛ زيرا حكم حس در مظنّه غلط و اشتباه است و بسيار اتفاق مىافتد كه حس به ما دروغ مىگويد و خلاف واقع را به ما نشان مىدهد و ما را به اعتقادات ناصحيح وامىدارد، چنان كه بزرگ را كوچك و كوچك را بزرگ و متحرك را ساكن و ساكن را متحرك مىپنداريم. اما عقل در هر چه راه يابد و پيش او بديهى و آشكار گردد غلط و اشتباه در آن راه ندارد، بنابراين گفتار كسانى كه مىگويند دليلى بزرگتر و بالاتر از حسّ و ديدن با چشم نيست، باطل و نادرست است: (فَقَدْ تَكْذِبُ الْعُيُونُ اهْلَها وَ لا يَغُشُّ الْعَقْلُ ...) «١» (٩)
. طبقهبندى جامعه از نظر علم و آگاهى . «النَّاسُ ثَلاثَةٌ: فَعالِمٌ رَبَّانِىٌّ وَ مُتَعَلِّمٌ عَلى سَبيلِ نَجاةٍ وَ هَمَجٌ رَعاعٌ، اتْباعُ كُلِّ ناعِقٍ، يَميلُونَ مَعَ كُلِّ ريحٍ لَمْ يَسْتَضيئُوا بِنُورِ الْعِلْمِ وَ لَمْ يَلْجَؤُوا الى رُكْنٍ وَثيقٍ.» «٢» مردم سه دستهاند: داناى خداشناس، آموزندهاى كه در راه رستگارى كوشا است. و نادانان بىارادهاى كه در پى هر صدايى مىدوند و با هر بادى به