و چه بسيار نشانه‌اى (از خدا) در آسمانها و زمين كه آنها از كنارش مى‌گذرند، و از آن روى گردانند! «١» ٣- پيروى از هوا و هوس: بسيارى از كسانى كه از حق و حقيقت روى گردان و گريزانند، آنانى هستند كه اسير نفس و هوا و هوس خويش بوده، و تسليم خواسته‌هاى نابجاى دل و شهوات مى‌باشند، و آن چنان در هواهاى نفسانى غوطه ورند كه شيطان نفس بر دل و عقل آنها چيره شده، زنگار گناهان و زشتيها پرده سياهى بر ديده بصيرت آنها كشيده، و آنها را از درك و شناخت حقايق بازداشته است؛ به طورى كه به تصريح قرآن كريم، خدايشان هواهاى نفسانى آنها شده است. «٢» به عنوان نمونه؛ به دو آيه زير اشاره مى‌شود:
... وَ انَّ كَثيراً لَيُضِلُّونَ بِاهْوائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ... (انعام: ١١٩)
و بسيارى از مردم، به خاطر هوا و هوس و بى دانشى دچار گمراهى مى‌شوند.
... انْ يَتَّبِعُونَ الّا الظَّنَّ وَ ما تَهْوَى الْانْفُسُ ... (نجم: ٢٣)
آنان (كفار) فقط از گمانهاى بى اساس و هواى نفس پيروى مى‌كنند.
٤- خودباختگى و شخصيت زدگى: برخى ديگر از افرادى كه در مسير دين حق و خدا پرستى نيستند، دچار نوعى خودباختگى و شخصيت زدگى هستند؛ زيرا چه بسا مى‌شود كه شهرت و آوازه برخى شخصيتهاى منفى و منحرف موجب مى‌شود كه ديگرانى نيز تحت تأثير تعاليم و افكار اينان به انحراف و گمراهى دچار شوند. چه اين كه جاذبه‌هاى كاذب گفتار و رفتار و افكار اين گونه افراد چنان در افكار و رفتار مريدان و دوستدارانشان تأثير گذاشته و آنها را مقهور و مبهوت مى‌كند كه قدرت انديشه مستقل را از آنها سلب مى‌كند.
كسانى كه اين چنين اسير افكار و عقايد شخصيتهاى مشهور مى‌شوند به رهروانى‌