اخلاق نظامى

اخلاق نظامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ٤٣

درس پنجم: غيرت و مردانگى‌ «غيرت» به معناى «رشك» و «حسد» و نيز «سرشار از صفات مردانه» به كار رفته است و در تداول فارسى زبانان به معناى حميّت و محافظت عصمت و آبرو و ناموس و نگهدارى عزت و شرف آمده است. «١» علماى اخلاق غيرت را چنين تعريف كرده‌اند: «غيرت و حميّت، يعنى تلاش در نگهدارى آنچه حفظش ضرورى است. اين صفت، در شكل مطلوبش، از شجاعت، بزرگ منشى و قوت نفس انسان سرچشمه مى‌گيرد و يكى از ملكه‌هاى نفسانى انسان و سبب مردانگى است و شخص بى‌غيرت، از زمره مردان خارج است. «٢» نياز انسان به غيرت‌ «غيرت» يكى از كمالات انسانى است كه دست پرتوان آفرينش، اسباب آن را در وجود آدمى برنهاده است. غيرتمندى در حد طبيعى‌اش، لازمه انسانيت است. تقويت اين صفت، در مؤمنان پسنديده‌تر است؛ چنان كه اميرمؤمنان عليه السلام مى‌فرمايد:
انَّ اللَّهَ يَغارُ لِلْمُؤْمِنِ فَلْيَغَرْ، مَنْ لا يَغارُ فَانَّهُ مَنْكُوسُ الْقَلْبِ» «٣» خداوند بر شخص مؤمن، غيرت مى‌ورزد. او نيز بايد غيرت آورد. آن كسى كه غيرت‌