گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩ - ١ عبرت و چند صفت ديگر
١: عبرت و چند صفت ديگر
حضرت على عليه السلام مىفرمايند:
«إنَّ المُؤْمِنَ إذا نَظَر اعْتَبَرَ، وإذا سَكَتَ تَفَكَّرَ، وإذا تَكَلَّمَ ذَكَرَ، وإذا اسْتَغْنى شَكَرَ، وإذا أصابَتْهُ شِدَّةٌ صَبَرَ ...
؛ به راستى چون مؤمن بنگرد، عبرت گيرد و چون سكوت كند، بينديشد و چون سخن گويد، ذكر گويد و چون بىنياز شود، شكر كند و چون در سختى افتد، صبر كند ...». [١]
در واقع پنج صفت از اوصاف مؤمن در صدر اين حديث مطرح شده است كه مىتوان گفت از پايههاى اصلى صفات نيك انسان به شمار مىآيد، و اگر بخواهيم ايمان خود را آزمايش كنيم بايد آن را به اين حديث عرضه بداريم.
اين پنج صفت عبارتند از: نظر، تفكّر، تذكّر، شكر و صبر.
اوّلين مرحله خودسازى، نظر است؛ نگاه كردن به عالم هستى و عبرت گرفتن، نگاه كردن به تاريخ بشر و سرنوشت شوم ظالمان و نام نيك پاكان و نيكان؛ نگاه كردن به اطراف خود و دوستانى كه سالهاى گذشته كنار ما بودند و الآن نيستند، نه تنها نگاه كردن به آيات آفاق بلكه نگاه به آيات انفسى و صفات خويش و نظر كردن به نقطه ضعفها و نقطه قوّتها، كه در ادامه در باب عبرت
[١]. تحف العقول؛ و بحارالانوار، ج ٧٥، ص ٥١، ح ٧٩