گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧ - ١١ عطا به اندازه كرامت
١١: عطا به اندازه كرامت
حضرت على عليه السلام مىفرمايند:
«مَنْ يُعْطِ بِالْيَدِ الْقَصيرَةِ يُعْطَ بِالْيَدِ الطَّويلَةِ
؛ كسى كه با دست كوتاه ببخشد با دست بلند به او بخشيده مىشود». [١]
در بين علما بحثى است كه آيا ثوابى كه خداوند مىدهد به عنوان استحقاق استيا تفضّل است يا اثر اعمال انسان است؟ آنها كه مىگويند تفضّل است تحليل آنها اين است كه تمام هستى ما از آن خداست، لذا آنچه مىدهد عطا و تفضل است چون مزد و استحقاق، موقعى است كه ما از خود چيزى داشته باشيم.
علاوه بر اينكه آنچه از اعمال انجام مىدهيم مصالح و مفاسدش به خود ما برمىگردد، لذا استحقاق معنا ندارد بلكه تفضل است.
ولى ما نوع ديگرى از استحقاق را قائليم نه به عنوان كارگر و كارفرما بلكه به اين معنا كه وقتى فرمان خدا را اطاعت كرديم يك انسان لايقى مىشويم و وجود لايق مستحق انعام و عطاى الهى است، از باب اينكه خداوند حكيم است و به انسان لايق مىبخشد و كسى كه گنهكار است لايق جهنم است، ولى در عين حال
[١]. نهجالبلاغه، حكمت ٢٣٢