گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣ - ١٣ عامل تحقير، ذليل و توهين
و دانش را از بين مىبرد».
طمع ممدوح و نيكو هم داريم كه قرآن درباره آن مىفرمايد: «تَتَجَافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَطَمَعاً ...»؛ پهلوهايشان از بسترها دور مىشود (و شبانگاه به پا مىخيزند و رو به درگاه خدا مىآورند) و پروردگار خود را با بيم و اميد مىخوانند». [١]
امام سجّاد عليه السلام در دعايش عرض مىكند:
«إذا رَأَيْتُ مَوْلاىَ ذُنُوبى فَزِعْتُ، وَإذا رَأَيْتُ عَفْوَكَ طَمِعْتُ
؛ سرورم چون به گناهان خود مىنگرم بيمناك مىشوم و چون به بخشش تو مىنگرم، طمع مىبندم». [٢]
٢. عامل ذلالت انسان:
فرمود كسى كه دردش را براى همه مىگويد و داد مىزند خودش را ذليل مىكند، انسان با شخصيت مسائلش را حفظ مىكند و دردهايش را براى ديگران بيان نمىكند. نقل مىكنند كه شخصى دندانش درد مىكرد و از شدت دندان درد داد و بيداد مىكرد و آه و نالهاش همه جا پيچيده بود. شخصى به او گفت: چقدر كمطاقتى؟ من سه سال است كه بينايى خود را از دست دادهام اما به احدى نگفتم.
على عليه السلام مىفرمايد:
«رَضِىَ بِالذُّلِّ مَنْ كَشَفَ عَنْ ضُرِّهِ
؛ كسى كه از گرفتارى خود پرده بردارد، به خوارى تن داده است». [٣]
٣. عامل توهين انسان:
فرمود اگر زبانش را امير خود كند به خود توهين كرده و خودش را ارزان
[١]. سوره سجده، آيه ١٦
[٢]. بحارالانوار، ج ٩٨، ص ٨٣
[٣]. ميزان الحكمه، ج ٣، ص ٤٤٣؛ و شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٨، ص ٨٤