گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧ - ١٤ چهار صفت ناپسند
١٤: چهار صفت ناپسند
حضرت على عليه السلام مىفرمايند:
«الْبُخْلُ عارٌ، وَالجُبْنُ مَنْقَصَةٌ، وَالْفَقْرُ يُخْرِسُ الْفَطِنَ عَنْ حُجَّتِهِ، وَالْمُقِلُّ غَريبٌ فى بَلْدَتِهِ
؛ بخل ننگ است، ترس نقصان است و فقر شخص زيرك را از بيان دليلش گنگ مىسازد، و شخصى كه فقير است در شهرش نيز غريب و بيگانه است». [١]
اين چهار موردى كه در كلام امام بيان شده است با هم ارتباط دارند و همه آنها مبتنى بر مسائل مادّى است. در اوّلين جمله مىفرمايد: بخل ننگ است.
حقيقت ننگ آن چيزى است كه دور از شأن انسان باشد. ننگ نوعى عيب است كه به شرافت انسان لطمه مىزند، نقصان جسمانى عيب نيست، بلكه نقصان شخصيّتى و حيثيّتى، عار است. و بخل چون دون شأن انسان است در نتيجه عيب محسوب مىشود؛ چرا كه شأن انسان اين است كه با عالم هستى همصدا باشد.
تمام عالَم در حال انفاق كردن هستند، خورشيد دائماً انفاق مىكند و نور مىدهد؛ زمين دائماً انفاق مىكند و مواد غذايى مىدهد؛ درياها، هوا، جانوران مثل زنبور عسل، گوسفند و حيوانات ديگر انفاق مىكنند و در اين ميان اگر انسان كه اشرف
[١]. نهجالبلاغه، حكمت ٣