گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٢ - ٣٩ صدقه و أجل
موجود زندهاى اين قانون عمومى وجود دارد، قلب انسان تنها براى خود كار نمىكند، بلكه از آنچه دارد به تمام سلولها انفاق مىكند، مغز و ريه و ساير دستگاههاى بدن انسان، همه در حال انفاق هستند، و اصولًا زندگى دستهجمعى بدون انفاق مفهومى ندارد. لذا انسان هم بايد هماهنگ با اين مجموعه باشد و آنچه دارد، انفاق كند.
٣. انفاق مفهوم وسيعى دارد كه تنها شامل انفاق مالى نمىشود
رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايند:
«كُلُّ مَعروفٍ صَدَقةٌ» [١]
هر كار نيكى به هر صورت باشد صدقه و انفاق در راه خدا محسوب مىشود، و هر چه انسان براى حوايج زندگى خود و خانواده خود صرف مىكند صدقه نوشته مىشود، و آنچه را كه انسان آبروى خود را با آن حفظ مىكند صدقه محسوب مىگردد.
باز هم رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودهاند:
«إنّ على كُلِّ مُسْلِمٍ في كُلِّ يَومٍ صَدَقَةً، قيل:
مَنْ يُطِيقُ ذلِكَ! قال صلى الله عليه و آله: إمَاطَتُكَ الأَذى عن الطّريقِ صَدَقَةٌ، وإرشادُكَ الرَّجُلَ إلى الطّرِيقِ صَدَقَةٌ وعِيَادَتُكَ المَرِيضَ صَدَقَةٌ وأمرُكَ بالمَعْروفِ صَدَقَةٌ نَهْيُكَ عَنِ المُنكَرِ صَدَقَة وَرَدُّكَ السَّلام صَدَقَةٌ؛
بر هر مسلمانى است كه هر روز صدقه بدهد، عرض شد: چه كسى توان اين كار را دارد؟ فرمود: برداشتن چيزهاى آسيبرسان از سر راه، صدقه است، نشان دادن راه به ديگرى، صدقه است، عيادت از بيمار صدقه است، امر به معروف، صدقه است، نهى از منكر، صدقه است و جواب سلام را دادن، صدقه است». [٢]
و همچنين رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودهاند:
«أمْسِكْ لِسَانَكَ فإنّها صَدَقَةٌ تَصَّدَق بِها عَلى نَفْسِكَ؛
زبانت را نگهدار، زيرا اين كار صدقهاى است كه براى خود
[١]. تفسير قرطبى، ج ٦، ص ٥٣٨٩
[٢]. بحارالانوار، ج ٧٥، ص ٥٠