در طول عمرش انجام داده است مانند يك فيلم در مقابل چشمش مى‌گذرد كه براى مؤمنان بشارت و براى كافران و افرادى كه كار بد انجام داده‌اند ندامت است؛ اما ندامتى كه توانايى براى جبران آن ندارند. تا زمانى كه چشم برزخى انسان باز نشده در توبه به رويش باز است، اما هنگامى كه چشم برزخى او باز شد و عالم برزخ را ديد، ديگر توبه فايده‌اى ندارد و پرونده‌اش بسته مى‌شود. چه خوب است تا زمانى كه در اين دنيا هست با قطره اشكى گناهان را پاك كند، چرا كه در موقع مرگ يك دريا اشك هم نمى‌تواند گناه را پاك كند.

اعمال انسان در روز قيامت به صورت‌هاى مناسبى مجسم مى‌شود و در برابر شخص ظاهر مى‌شود و از ديدن اعمال خود اگر بد باشد در وحشت و حسرت فرو مى‌رود، و اگر اعمال حسنه باشد، شاد و مسرور مى‌گردد. خداوند مى‌فرمايد:

«وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِراً»؛ و (اين در حالى است كه همه) اعمال خود را حاضر مى‌بينند». [١]

و در سوره زلزال آيه ٧ و ٨ مى‌فرمايد: «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ* وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ».

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به يكى از كسانى كه تقاضاى موعظه كرده بود فرمودند: ناگزير، همنشينى دارى كه پس از مرگ، همراه تو دفن مى‌شود، ولى او زنده است و تو مرده‌اى، اگر او نيك و گرامى باشد، تو را گرامى مى‌دارد و هرگاه او پست باشد تو را تسليم حوادث مى‌كند، سپس او با كسى جز تو محشور نمى‌شود و تو هم با كسى جز او به صحنه رستاخيز نمى‌آيى، از تو درباره غير آن سؤال نمى‌شود، بنابراين، سعى كن آن را به صورت شايسته انجام دهى، زيرا اگر آن شايسته باشد، با او انس مى‌گيرى وگرنه از هيچ كس جز او وحشت ندارى و آن «عمل» تو

[١]. سوره كهف، آيه ٤٩