گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩ - ١٢ فتنه

١٢: فتنه‌

حضرت على عليه السلام مى‌فرمايند:

«ما كُلُّ مَفْتُونٍ يُعاتَبُ‌

؛ هر شخص گرفتارى را نمى‌توان سرزنش كرد (چه بسا بى‌تقصير باشد)». [١]

براى فهميدن معناى كلام امام عليه السلام بايد معناى فتنه و عتاب را بدانيم.

كلمه فتنه موارد استعمالش متعدد است يك معنايش وارد شدن در بلا و حوادث گوناگون است. معناى ديگرش امتحان و آزمايش است. «إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلدُكُمْ فِتْنَةٌ»؛ اموال و فرزندانتان فقط وسيله آزمايش شما هستند». [٢]

بين اين دو معنا يك رابطه نزديكى وجود دارد چون حوادث و بلاها و مصائب در بسيارى از موارد وسيله آزمايش و امتحان است.

معناى سومى هم براى فتنه ذكر شده كه فريب‌خورده است و مى‌شود با دو معناى قبل ارتباط داد كه گاهى بلاها و حوادث باعث فريب انسان مى‌شود، لذا مى‌شود براى فتنه يك مشترك معنوى ذكر كرد.

عتاب به معناى سرزنش كردن است.

[١]. نهج البلاغه، حكمت ١٥

[٢]. سوره تغابن، آيه ١٥