گفتار معصومين( ع)
(١)
جلد دوّم
٧ ص
(٢)
مقدّمه
٧ ص
(٣)
1 عبرت و چند صفت ديگر
٩ ص
(٤)
2 حسن خلق
١٧ ص
(٥)
3 مبغوضترين مردم
٢٣ ص
(٦)
4 بدترين فقر
٢٥ ص
(٧)
5 دو برنامه در زندگى
٢٩ ص
(٨)
6 معاد
٣١ ص
(٩)
7 تفسير به رأى
٣٣ ص
(١٠)
8 عزت و افتخار
٣٥ ص
(١١)
9 تباه كردن عمل
٣٩ ص
(١٢)
10 كنترل شهوت
٤٣ ص
(١٣)
11 عطا به اندازه كرامت
٤٧ ص
(١٤)
12 فتنه
٤٩ ص
(١٥)
13 عامل تحقير، ذليل و توهين
٥١ ص
(١٦)
14 چهار صفت ناپسند
٥٧ ص
(١٧)
15 اقسام سهگانه قلب
٦٥ ص
(١٨)
16 سؤال كردن- از خود راضى بودن
٦٩ ص
(١٩)
17 درس توحيد و خداشناسى
٧٣ ص
(٢٠)
18 چگونه با مردم زندگى كنيم؟
٧٧ ص
(٢١)
19 عفو هنگام قدرت
٧٩ ص
(٢٢)
20 جاذبه و دافعه
٨٣ ص
(٢٣)
21 قدرت مسلمانان و عدم تشبه به كفّار
٨٧ ص
(٢٤)
22 يك درس بزرگ اجتماعى
٩١ ص
(٢٥)
23 معامله خداوند با گنهكاران
٩٥ ص
(٢٦)
24 ضمير پنهان و آشكار و خودشناسى
٩٩ ص
(٢٧)
25 استفاده از عوامل طبيعى
١٠٥ ص
(٢٨)
26 زنده كردن و ميراندن دل
١٠٧ ص
(٢٩)
27 محاسبه نفس
١١٣ ص
(٣٠)
28 روزه و فوائد آن
١١٩ ص
(٣١)
29 ايمان
١٣٣ ص
(٣٢)
30 خداوند ستّار العيوب است
١٣٩ ص
(٣٣)
31 چرخش بين مال و جان و دين
١٤٧ ص
(٣٤)
32 نيروى جسم انسان (روش درمان دردها)
١٥٣ ص
(٣٥)
33 زهد
١٥٧ ص
(٣٦)
34 مرگ
١٦٣ ص
(٣٧)
35 سه دستور اخلاقى (شجاعت، حياء و فرصت)
١٧٣ ص
(٣٨)
36 شناخت حق
١٨٧ ص
(٣٩)
37 نعمتهاى الهى
١٩٣ ص
(٤٠)
38 عاجزترين مردم
٢٠٥ ص
(٤١)
39 صدقه و أجل
٢٠٩ ص
(٤٢)
40 رازدارى، خوشرويى و خويشتن دارى
٢٢١ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص

گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣ - ٣ مبغوضترين مردم

٣: مبغوض‌ترين مردم‌

امام سجاد عليه السلام مى‌فرمايند:

«أَلا وَإنّ أبْغَضَ النّاسِ إلىَ اللَّهِ مَنْ يَقْتَدِي بِسُنَّةِ إمامٍ وَلا يَقْتَدِي بِأَعْمالِه‌

؛ آگاه باشيد مبغوض‌ترين مردم نزد خدا كسى است كه خود را پيرو امامى بداند اما به اعمال او پايبند نباشد». [١]

براى روشن شدن اين حديث دو نكته را بيان مى‌كنيم:

١. قول، فعل و تقرير معصوم عليه السلام حجّت است و سنّت را مجموعه‌اى از اينها مى‌دانيم، يعنى وقتى دنبال رهبرى مى‌رويم فقط به سخنش توجّه نداريم بلكه اعمال و كردار و سكوتش هم براى ما معيار است.

٢. يكى از مسائلى كه اسلام به شدت آن را نهى مى‌كند، نفاق و منافق است؛ چرا كه اينها گفتارشان با اعمالشان يكى نيست.

با توجّه به اين دو نكته معناى حديث روشن مى‌شود كه مبغوض‌ترين مردم نزد خداوند كسانى هستند كه از نظر اعتقاد مكتبى دنبال امامى هستند، اما از نظر برنامه‌هاى عملى دنبال آن پيشوا نيستند؛ يعنى پيشوا را در سخنانش پيشوا مى‌دانند نه در اعمالش. از اين گونه احاديث چنين برمى‌آيد كه مسائل اعتقادى با


[١]. تحف العقول، حكمت ١٧