گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١ - ١ عبرت و چند صفت ديگر
امام عليه السلام فرمود:
«يَمُرُّ بِالخَرِبَةِ أو بالدّارِ فَيَقُولُ: أيْنَ سَاكِنُوكِ، أيْنَ بَانُوكِ، مَالَكِ لَا تَتَكَلَّمِين؟
؛ هنگامى كه از كنار ويرانه يا خانهاى (كه خالى از سكنه شده) مىگذرد بگويد: ساكنان تو كجا رفتند؟ بنيانگذارانت چه شدند؟ چرا سخن نمىگويى؟». [١]
ب) امام صادق عليه السلام مىفرمايند:
«ذِكْرُ الْمَوْتِ يُميتُ الشَّهَواتِ في النَّفْسِ وَيَقْلَعُ مَنابِتَ الْغَفْلَةِ، ويُقَوّيِ الْقَلْبَ بِمَواعِدِ اللَّهِ ويُرِقُّ الطَبْعَ، وَيُكْسِرُ اعْلامَ الهَوى، ويُطْفِىءُ نارَ الحِرْصِ، ويُحَقِّرُ الدُّنْيا، وَهُوَ مَعْنى مَا قَالَ النَّبيٌّ صلى الله عليه و آله: فِكْرُ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَنَةٍ
؛ ياد مرگ شهوتهاى سركش را در درون آدمى مىميراند، و ريشههاى غفلت را از دل برمىكند، قلب را به وعدههاى الهى نيرو مىبخشد، و به طبع آدمى نرمى و لطافت مىدهد، نشانههاى هواپرستى را درهم مىشكند، آتش حرص را خاموش مىكند، و دنيا را در نظر انسان كوچك مىكند، و اين است معناى سخن پيامبر صلى الله عليه و آله كه فرمود: يك ساعت فكر كردن از يك سال عبادت بهتر است». [٢]
از امام صادق عليه السلام روايت شده است:
«كانَ أكْثَرُ عِبادَةِ أبيذَرٍّ رحمهم الله التَّفَكُّرَ والإعتِبار
؛ بيشترين عبادت ابوذر تفكّر و عبرت گرفتن بود». [٣]
پس اگر انسان تمام وقتش را براى زندگى و درس و بحث بگذارد و انديشه خودسازى و تحليل اعمال خود نباشد به جايى نخواهد رسيد.
مرحله سوم تذكّر است. نگاه مىكنم بعد فكر مىكنم و به نتايجى مىرسم و اين نتايج را بايد پشت سر هم يادآورى كنم تا فراموش نشود.
مرحله چهارم شكر است كه انسان وقتى نگاه مىكند و خود را غرق نعمتهاى خدا مىبيند و بعد تفكّر مىكند نسبت به آن كسى كه منعم به اين
[١]. سفينة البحار، مادّه «فكر»
[٢]. بحارالانوار، ج ٦، ص ١٣٣
[٣]. نورالثقلين، ج ٥، ص ٢٧٤