پيامبر اعظم از نگاه قرآن و اهل بيت - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٨ - ٢/ ٢ تكامل انسان
از يك واقعيتاند، خلاصه كرد كه عبارتاند از:
٢/ ١. دعوت به خدا
دعوت به خدا، جامعترين فلسفه بعثت همه انبياى الهى است، اين دعوت، در واقع، همان دعوت به پيمودن راه خدا، و عمل كردن بر اساس دين اسلام، يعنى برنامه تكامل انسان است كه ضامن تأمين حيات مادّى و معنوى اوست. از اين رو، تعبيرهايى مانند: «قُلْ هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي[١]؛ بگو اين است راه من، كه من و هر كس پيروىام كرد با بينايى به سوى خدا دعوت مىكنيم» و «ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ؛[٢] با حكمت و اندرز نيكو به راه پروردگارت دعوت كن» و «اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ؛[٣] دعوت خدا و پيامبر را اجابت كنيد، هنگامى كه شما را به سوى چيزى مىخواند كه شما را حيات مىبخشد» و امثال آنها در مورد فلسفه بعثت، اشاره به يك واقعيت از زاويههاى گوناگون است.
به تعبير ديگر، فلسفه بعثت همه انبياى الهى، و سرآمد آنان، پيامبر خاتم، اين است كه مردم را با راه رسيدن به كمال مطلق، آشنا كنند تا آنان با پيمودن اين راه، ضمن تأمين نيازهاى مادّى و معنوى خود، به لقاء اللّه كه مقصد نهايى حركت تكاملى انسان است دست يابند. لذا مهمترين و جامعترين فلسفه بعثت، همانا دعوت به خداوند متعال است.
٢/ ٢. تكامل انسان
در جهان بينى الهى، فلسفه وحى و نبوّت، بر سه اصل اساسى استوار است:
اصل اوّل اينكه فلسفه آفرينش انسان، تكامل اوست؛
اصل دوم اينكه راهنماى تكامل، در متن وجود انسان نيست؛
اصل سوم اينكه تنها آفريدگار جهان، مىتواند برنامه تكامل انسان را ارائه
[١] يوسف: آيه ١٠٨.
[٢] نحل: آيه ١٢٥.
[٣] انفال: آيه ٢٤.