ديار خود ، همكارى با حكومت اسلامى در پاسدارى از آن ، رعايت پاكيزگى آن ، خدمت رسانى به همگان ، آبادانى و اصلاح راه ها ، ايجاد فضاى سبز ، ساختن مسجد ، ساختن سرپناه براى ره گذران ، ايجاد آتش نشانى ها ، پذيرايى از مسافران ، و دعا براى همشهريان خود، تشويق كرده اند . {-١-}

شش . شهرهاى ستايش شده و نكوهش شده

در فصل ششمِ اين بخش ، شمارى از شهرها مانند : مكّه ، مدينه ، كوفه و قم ، مورد ستايش قرار گرفته اند و در فصل هفتم ، شهرهايى مانند : مصر ، بصره و اصفهان ، نكوهش شده اند كه در اين باره ، دو نكته قابل توجّه است : نكته اوّل : بيشتر احاديثى كه در مدح و يا نكوهش شهرهاى مختلف وارد شده اند ، از نظر سند ، ناتمام اند . از اين رو ، نسبت دادن آنها به اهل بيت عليهم السلام بدون قرينه اى كه بر صحّت انتساب دلالت داشته باشد ، صحيح نيست . نكته دوم : خوبى و يا بدى مكان ها ، مانند زمان ها ، ذاتىِ آنها نيست؛ بلكه به مناسبت پيوند آنها با رويدادهايى است كه در آنها پديد مى آيد و يا انسان هايى كه در آنها زندگى مى كنند . شيخ صدوق از ريّان بن صلت ، نقل كرده كه امام رضا عليه السلام اين ابيات را از عبدا المطلّب براى ما خواند : يَعيبُ الناسُ كُلُّهُمُ زَماناو ما لِزَمانِنا عَيبٌ سِوانا نَعيبُ زَمانَنا وَ العَيبُ فيناولو نَطَقَ الزَّمانُ بِنا هَجانا . [٢] مردم، همه از زمان خود ، عيب كنندعيبى نبُوَد زمانه را جز خودِ ما ما عيب زمان كنيم و عيب ، از خودِ ماستگر نطق كند زمانه ، هجوش بر ماست . [٣]

[١] ر . ك : ص ٣٨٥ (فصل چهارم / وظايف مسلمانان نسبت به سرزمينشان). [٢] عيون أخبار الرضا عليه السلام : ج ٢ ص ١٧٧ ح ٥ ، الأمالى ، صدوق : ص ٢٤٣ ح ٢٦٠ . [٣] ترجمه منظوم را از الأمالى شيخ صدوق ، به قلم [آية اللّه ] محمد باقر كمره اى گرفته ايم . م .