دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٣٣
١٣٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ايمان ، به مدينه پناه مى برد ، همان گونه كه مار، خودش را سوراخش جمع مى كند. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ايمان ، به مدينه پناه مى برد ، همان گونه كه مار، خودش را سوراخش جمع مى كند.[١] ١٣٩ . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : يك رمضان در مدينه ، از هزار رمضان در ديگر شهرها بهتر است و يك [نماز ]جمعه در مدينه ، از هزار [نماز] جمعه در ديگر شهرها بهتر است .
١٤٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مدينه ، پايتخت اسلام و سراى ايمان و سرزمين هجرت و منزلگاه حلال و حرام است .
١٤١.امام على عليه السلام : مكّه ، حرم خداست و مدينه ، حرم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله .
١٤٢.امام صادق عليه السلام : مكّه ، حرم ابراهيم عليه السلام است و مدينه ، حرم محمّد صلى الله عليه و آله .
١٤٣.الكافى ـ به نقل از مرازم ـ :من و عمّار و عدّه اى ، در مدينه خدمت امام صادق عليه السلام رسيديم . فرمود : «كجا اقامت داريد ؟». عمّار گفت : شترهايمان را در چراگاه رها كرديم و گفتيم پانزده روز ديگر ، آنها را برايمان بياورند . فرمود : «به [فضيلت] اقامت در شهر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و نماز در مسجد او نايل آمده ايد . براى آخرتتان كار كنيد و بر توشه [آخرتِ] خود بيفزاييد . ممكن است شخصى در كار دنيا زيرك باشد و گفته شود : فلانى آدم بسيار زيركى است ؛ امّا زيرك واقعى ، كسى است كه در كار آخرت ، زيرك باشد» .
[١] شريف رضى قدس سره مى گويد : اين ، استعاره است و مراد ، آن است كه اسلام به مدينه پناه مى آورد ، همچنان كه مار به سوراخش پناه مى برد . اين كلمه در اصل عربى اش (تَأرزُ)، به معناى جمع شدن و به هم آمدن است . گفته مى شود : «أرز أروزا : خود را در هم كشيد و جمع كرد» . پيامبر صلى الله عليه و آله مدينه را به مثابه سوراخ و لانه براى اسلام قرار داده است كه اسلام در آن مى خزد و به پناه آن در مى آيد ؛ چرا كه مدينه ، محور اسلام و نقطه اتكاى آن است (المجازات النبويّة : ص ١١٤) .