دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٢٩
٣٧١.الكافى ـ به نقل از محمّد بن فيض ، از امام صادق عليه السلام ـ :نزد ابو جعفر (منصور دوانيقى[١] ) بودم كه كيسه اى از پوست برايش آوردند . آن را باز كرد و در آن نگريست و چيزى از داخل آن بيرون آورد و گفت : اى ابو عبد اللّه ! مى دانى اين چيست ؟ گفتم : چيست ؟ گفت : اين ، چيزى است كه از پشت افريقيه ، از طنجه[٢] يا طبنه[٣] (ترديد از محمّد بن فيض است) مى آورند . گفتم : چه هست ؟ گفت : در آن جا كوهى است كه در سال ، چند قطره اى از آن مى چكد و منجمد مى شود و براى سفيدى اى كه در چشم پديد مى آيد ، مفيد است . با آن ، چشم را سرمه مى كشند و به اذن خداوند عز و جل سفيدى از بين مى رود . گفتم : بله ، آن را مى شناسم . اگر بخواهى ، نام و داستانش را برايت مى گويم . او نامش را از من نپرسيد ؛ امّا گفت : داستانش چيست ؟ من گفتم : اين ، همان كوهى است كه يكى از پيامبران بنى اسرائيل، از دست قومش بدان جا گريخت و بر روى آن، خدا را عبادت مى كرد . قومش به مكان او پى بردند و وى را به قتل رساندند و از آن پس ، آن كوه بر آن پيامبر ، مى گريد و اين قطرات، از گريه اوست . در آن طرف كوه ، چشمه اى است كه از آن، آب (اشك ها) ، شب و روز مى جوشد . به آن چشمه ، دسترس نيست .
[١] دوانيق ، جمع دانق است به معناى يك ششم (يك دانگ) دينار و درهم . دوانيقى لقب ابو جعفر منصور ، دومين خليفه عبّاسى بود . [از اين جهت به او دوانيقى ، يا همان «خُرده پولى» خودمان ، گفته اند كه بسيار بخيل و خسيس بود] . [٢] طنجه : شهرى است در ساحل درياى مغرب (مديترانه) ، مقابل جزيرة الخضرا [ى اَندلُس] كه جزء خشكى اعظم و سرزمين بربر (افريقا) است . [٣] طبنه : شهرى است در حاشيه افريقيه (تونس) از طرف مغرب كه به وسيله موسى بن نصير فتح شد .