جبر و اختيار - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٤٨ - ٢ ابعاد چهارگانه روح انسان و حركت هاى تاريخى

٣. حس زيبايى.

٤. حس مذهبى.[١]

الف: انسان در سايه حس كنجكاوى، علوم و صنايع را پايه گذارى نموده است تاريخ زندگى علما و دانشمندان مملو از محروميت است و بزرگ ترين محرك آنان در چشم پوشى از لذايذ زندگى، همان عشق آنان به علم و دانش بوده است و علم را براى علم و يا اهداف انسانى ـ الهى، نه براى ثروت و مال تحصيل مى كردند.

تاريخ علوم «پى ير روسو» در اختيار همگان است، مطالعه چند برگ از اين كتاب ما را به زحمت توان فرسايى كه دانشمندان در طريق گشودن رازهاى طبيعت و يا مهار طبيعت سركش متحمل شده اند و به نيت پاك و پيراسته آنان از مادى گرايى، رهبرى مى كند.

هر يك از اكتشافات و اختراعات اين دانشمندان كه عمده ترين انگيزه آنان جز حس كنجكاوى و عشق به علم، چيزى ديگرى نبوده است تاريخ بشر را دگرگون ساخته است.

ب: بشر در سايه حس نيكى به يك رشته از خوبى ها كشيده مى شود و از بدى ها منزجر مى گردد، برخى از احساس هاى درونى انسان مانند حس دادگرى، ضعيف نوازى، نوع دوستى و نظاير آن شاخه هايى از اين حس مى باشد.

بدون شك يك رشته از تحولات اجتماعى و تاريخى معلول حس نيكى بشر بوده است. تاريخ، نام بسيارى از انسانهاى خيرانديش را كه به انگيزه