جبر و اختيار - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٣٥ - نقش وراثت در شخصيت انسان

موروثى از طريق نطفه به طور مخفى و ناپيدا به فرزند منتقل مى گردد اين سخن پيامبر كه «العِرْق دسّاس» به صورت يك ضرب المثل در ميان عرب معروف است و مقصود اين است كه صفات پدران به فرزندان منتقل مى شود.

شاعر عرب مى گويد: از خاندان بزرگ و كريم همسر خود را برگزين كه عرق از هر دو طرف(پدر و مادر) دساس است.[١]

على(عليه السلام) فرمود:

«حُسْنُ الأخْلاقِ بُرْهانُ كَرَم الأعْراقِ».[٢]

«اخلاق پسنديده نشان دهنده پاكى و اصالت ريشه خانوادگى است».

در اين باره احاديث بسيارى وجود دارد كه مجال ذكر آنها نيست.

بنابراين جاى هيچ گونه ترديدى در تأثير خُلق و خوى پدران و مادران در اخلاق و منش فرزندان از طريق وراثت نيست، ولى با اين حال بايد توجه داشت كه اين تأثير در همه صفات به صورت صد در صد و به اصطلاح «علت تامه» نيست، بلكه تنها در حد مقتضى و علت ناقصه مى باشد كه با نوع تربيت در دوران رشد و تربيت فرزند قابل تغيير است.

صفات جسمى و روحى كه مشمول قانون وراثت مى باشند، دو دسته اند:

١. صفات ثابت و تغيير ناپذير

٢. صفات متغير و غير ثابت