جبر و اختيار - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٦٩ - روايات اهل بيت و انگيزه گرايش به تفويض

تفويض نمايد.

سؤال: آيا خداوند بندگان را بر كارهايشان مجبور ننموده است؟

امام(عليه السلام):خداوند عادل تر از آن است كه بنده اى را به كارى مجبور نمايد آنگاه او را عذاب كند.[١]

٣. امام كاظم(عليه السلام) فرمود ند:

«مَساكينُ القَدريّة أرادوا أنْ يَصِفُوا اللّهَ عَزَّ وجلّ «بعَدْله» فأخرجوهُ عَنْ سُلْطانِهِ».

«بيچاره «قدريه»(طرفداران تفويض) خواستند خداوند را به عدالت توصيف نمايند، او را از قلمرو قدرت مطلقه اش بيرون ساختند».[٢]

آنچه در اين روايات به عنوان عامل و محرك اصلى طرفداران مكتب تفويض بشمار آمده است، همان اصل «عدل» كه يكى از صفات كمال و جمال الهى است; مى باشد.

نكته ديگرى كه در اين روايات به آن اشاره شده است، نارسايى انديشه «تفويض» است كه هر چند، در مورد عدل الهى راه صواب را طى نموده اند ولى در مسأله توحيد افعالى و قدرت عام و گسترده الهى دچار خطا گرديده اند. پس بايد راهى را برگزيد كه هر دو «اصل» (عدل وخالقيت تمام پديده ها) را رعايت نمايد و اين راه همان راهى است كه خاندان پيامبر بر روى فكر و انديشه بشر گشوده اند كه به «امر بين الامرين» معروف است و در آينده پيرامون آن بحث خواهيم كرد.