استكبار و استضعاف در قرآن - سروش، محمد؛ حیدری، احمد - الصفحة ٧٣
آنگاه مستكبران، در مقابله با دعوتهاى اصلاح طلبانه و نجاتبخش، به فرهنگ و سنتهاى ملّى جامعه تكيه مىكنند و به عنوان دفاع از فرهنگ و آيين ملى مردم را به صحنه مىآورند و آنان را در برابر پيام آوران انقلاب قرار مىدهند؛ چنان كه استكبار و استضعاف در قرآن ٨٥ ١ - استضعاف پذيرى:
ص : ٨٢ فرعون به مردم مىگفت: «موسى و هارون آمدهاند تا شيوه برتر شما را بر هم زنند. پس، همه توان خود را به صحنه آوريد. «١»» روح سخن فرعون اين بود كه «شما قرنهاى بسيار و نسلهاى فراوان بر اين فرهنگ و آيين بودهايد. گوشت و پوست شما با اين مرام عجين است، آن را حفظ كنيد.» و از آن جا كه سنتهاى قومى، به ويژه اگر رنگ دينى به خود گيرند، ميان مردم «مقدّس» خواهند بود، فرعون مىخواست به اين وسيله مردم را بر اعتقادات گذشته شان نگاه دارد از اين رو، مىگفت: «مليّت شما بر اساس اين فرهنگ است، شوكت و عظمت شما در پرتو حفظ اين سنت هاست، با پيروزى موسى و از دست دادن اين سنت و فرهنگ، تمدن پر افتخار شما از ميان خواهد رفت.» «٢» سلاح فرعونيان در برابر حضرت موسى (ع) اين بود كه:
«اجِئْتَنا لَتَلْفِتَنا عَمَّا وَجَدْنا عَلَيْهِ اباءَنا» «٣» آيا آمدهاى تا ما را از مرام پدرانمان برگردانى؟! دشمنان، به حضرت صالح (ع) نيز مىگفتند: «اتَنْهانا انْ نَعْبُدَ ما يَعْبُدُ ابائُنا» «٤» آيا ما را از پرستش آنچه پدرانمان مىپرستيدند، باز مىدارى؟! آنان با اين استفهام انكارى اظهار مىكردند:
تو ما را از مراسم ملّى و سنتهاى تاريخى مان نهى مىكنى و مىخواهى برترين مظاهر فرهنگ ملى و قومى ما را، كه بت پرستى است، از ميان جامعه بردارى؟! مگر نه اين است كه تاريخى بودن اين سنتها و آداب خود دليل اصالت و حقانيت