استكبار و استضعاف در قرآن - سروش، محمد؛ حیدری، احمد - الصفحة ١٠٨
خدايى و ربوبيت نپذيرد».
در آيات پيش، سخن از دعوت اهل كتاب و نصارا به اسلام، توحيد و اعتراف به عبوديت حضرت عيسى (ع) مىرود و در اين جا پس از اين كه با انكار و عناد آنان رو به رو مىشود، از وحدت برگرد محور مشترك همه اديان يعنى توحيد و نفى شرك سخن مىرود. البته، اين محور اصيل اگر مورد توجه و تدبر دقيق قرار گيرد به وحدت اصولى و كامل منجر مىشود.
٢- در ابعاد فرهنگى- اجتماعى مستكبران براى تسلّط بر امور سياسى و منافع اقتصادى ملّتها، بيشتر با ترفندهاى فرهنگى و اجتماعى وارد مىشوند و با رسوخ و شيوع فرهنگ خود، زمينه را براى تسلّط سياسى، نظامى و اقتصادى فراهم مىسازند. از اين رو، مبارزه فرهنگى با استضعاف از اهميتى بسيار برخوردار است. خداوند، نخست پيامبر را موظف به جهاد فرهنگى با كافران مىكند و قرآن را به عنوان كتاب و برنامه جهاد فرهنگى معرفى مىفرمايد:
«وَ جاهِدْهُمْ بِهِ جِهاداً كَبيراً» و با قرآن، با آنان به جهاد بزرگ بپرداز.
شيوههاى مبارزه فرهنگى عبارتند از:
الف- ارائه فرهنگ توحيدى و حياتبخش بى گمان، مستكبران، از جهل و ناآگاهى محرومان سود مىجويند و آنان را به دنبال خود مىكشند و در بسيارى از موارد، همين ناآگاهى است كه باعث مىشود مردم، تن به استضعاف دهند و استكبار را بپذيرند و در مسير خواسته مستكبران گام بردارند. دعوت انبيا، دعوت به آگاهى و بيدارى است و تمام پيامبران پيش از اين كه بجنگند، دعوت به توحيد را با حكمت، موعظه حسنه و مجادله كلامى آغاز مىكنند و گاه كه با توطئههاى مشركان رو به رو مىشوند، به سراغ جهاد، مبارزه و اعمال قدرت مىروند. اين، بدان سبب است كه انبيا، پيش از آن كه به نيروى سلاح و قدرت آهن توجه كنند، به نيروى آگاهى و كاربرد شگرف استدلال و موعظه توجه دارند و آن را مقدّم مىدارند.