استكبار و استضعاف در قرآن

استكبار و استضعاف در قرآن - سروش، محمد؛ حیدری، احمد - الصفحة ٣٥

«فَقالَ الْمَلَا الَّذينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ ... وَ ما نَريكَ اتَّبَعَكَ الَّا الَّذينَ هُمْ اراذِلُنا بادِىَ الرَّأْىِ ...» «١» سران كافر قوم نوح گفتند: «... و جز [گروهى از] فرومايگان ما، آن هم نسنجيده، نمى‌بينيم كسى تو را پيروى كرده باشد ...» استكبار و استضعاف در قرآن ٤٤ تقابل استضعاف و استكبار ص : ٤٤ «قالُوا أَنُؤْمِنُ لَكَ وَ اتَّبَعَكَ الْارْذَلُونَ» «٢» قوم نوح از كبر و خودپرستى پاسخ دادند: «ما چگونه به تو ايمان آوريم، در صورتى كه پيروانت معدودى مردم خوار و فرومايه‌اند؟!».
«اراذل» جمع «ارذُل» و آن جمع «رذل» به معناى «حقير و پست» است. «٣» راغب در مفردات در بيان معناى آن مى‌گويد:
«المرغوب عنه لرداءته» «٤» آن كه به دليل پستى و بى ارزشى، مورد بى اعتنايى است.
در ديدگاه ملأ، همه ارزش‌ها در مال، قدرت و ثروت خلاصه مى‌شود و آنان كه از اين ملاك بهره‌اى ندارند، بى ارزش و از اراذل شمرده مى‌شوند و به تعبير امين الاسلام طبرسى سخن آنان اين بود كه:
اعيان و اشراف به تو ايمان نياورده و افراد پستى كه مال و مقام ندارند، دور تو را گرفته‌اند. «٥» و به تعبير علّامه طباطبائى آنان با اين جمله در پى انكار رسالت حضرت نوح (ع) بودند و مى‌خواستند بفهمانند كه اگر سخن تو حق مى‌بود، بزرگان قوم، ثروتمندان و قدرتمندان از تو پيروى مى‌كردند و چون فقيران و محرومان به تو نزديك شده‌اند، پس‌