استكبار را گشود (ابليس)، «عصبيّت» را نيز بنيان نهاد:
«امامُ الْمُتَعَصِّبينَ وَ سَلَفُ المُسْتَكْبِرينَ الَّذى‌ وَضَعَ اساسَ العَصَبِيَّةِ» «١» [شيطان‌] پيشواى متعصّبين و پيشرو گردنكشان است كه بنيان عصبّيت را پايه‌گذارى كرده است.
حلقه‌اى كه عصبيت را به استكبار پيوند مى‌دهد، امتيازات مادّى مستكبران است؛ يعنى مستكبرين با زراندوزى، مترف مى‌شوند و مترف براى ثروت بيشتر و حفظ آن تعصب مى‌ورزد. پس، ثروت اندوزى از مهمترين عوامل تعصب است؛ چنان كه على (ع) مى‌فرمايد:
«امَّا الْاغْنِياءُ مِنْ مُتْرِفَةِ الْامَمِ فَتَعَصَّبُوا لِاثارِ مَواقِعِ النِّعَمِ» «٢» ثروتمندان و توانگران، كه مترفين امّتها بوده‌اند، به دليل نعمت‌هاى مادّى تعصب‌داشتند.
اين بدان دليل است كه ثروت اندوزى، از مهمترين عوامل استكبار نيز هست، فخر رازى در اين باره مى‌گويد:
«انَّ الْاسْتِكْبارَ انَّما يَتَوَلَّدُ مِنْ كَثْرَةِ الْمالِ وَ الْجاهِ» «٣» استكبار، از فراوانى ثروت و جاه و مقام نشأت مى‌گيرد.
پس، است استكبار و استضعاف در قرآن ٧٣ ٤ - رواج آداب و رسوم قومى ص : ٧٢ كبار و تعصب، هر دو از يك پستان شير مى‌خورند و از همين روست كه گمراه كنندگان به رواج فرهنگ اتراف و خوشگذرانى مى‌پردازند تا انسان‌ها را از عبوديت دور كنند و به استكبار و سركشى در برابر خداوند وادارند.
٥- سرپيچى از حق‌ مستكبران، كه انانيت و خودپرستى، سراسر وجودشان را فرا گرفته است، از ديدن واقعيّت‌ها و درك حقيقت‌ها و قبول هدايت‌ها عاجزند. آنان آنچه را نفع و سودى برايشان داشته باشد، مى‌بينند و مى‌پذيرند، و از هر چه به شأن و موقعيت ظالمانه شان خللى وارد