استكبار و استضعاف در قرآن

استكبار و استضعاف در قرآن - سروش، محمد؛ حیدری، احمد - الصفحة ١٠٢

شيوه‌هاى مبارزه‌ پس از آشنايى با اصول بنيادين مبارزه با استكبار و استضعاف در ابعاد گوناگون، اينك به بحث از شيوه‌هاى مبارزه مى‌پردازيم.
١- در ابعاد سياسى- نظامى‌ حاكميت مستكبران و تداوم سلطه آنان بر مردم، وامدار جوّ فشار و خفقان و فضاى رعب و وحشتى است كه در ميان توده مردم ايجاد مى‌كنند. مستكبران، كه داراى روح استكبارى و خود برتر بينى اند، با تبليغات دروغين، خود را بيش از آنچه هستند در جوامع معرفى مى‌كنند؛ چرا كه هر قدر فاصله ميان توده مردم و حاكمان بيشتر و عميقتر باشد، تصور دسترسى به آنان دشوارتر است. بر همين اساس، مستكبران، خود را قدرت‌هاى برتر جلوه مى‌دهند تا اين گمان به مردم القا شود كه كسى را ياراى مقابله و برابرى با آنان نيست. اينك به بيان شيوه‌هاى مبارزه در اين عرصه مى‌پردازيم:
الف- تحقير مستكبران و شكستن شكوه دروغين آنان‌ انبيا و به پيروى از آنان، مصلحان اجتماعى، كه ماهيت استكبار را به خوبى مى‌شناسند، در پى شكستن اين جوّ بر مى‌آيند و براى نيل به مقصود، ماهيت حقيقى مستكبران را براى مردم نمايان مى‌سازند و با تحقير آنان، شكوه پوشالى‌شان را مى‌شكنند. مردان الهى، كه بر قدرت لايزال الهى متكى اند و از اعتماد به نفس بالايى برخوردارند، به مقابله با صاحبان زر و زور مى‌پردازند و حقارت درونى آنان را آشكار مى‌كنند. آنان در تعاليم خود، شيوه برخورد مردم با مستكبران را نيز بر همين پايه استوار مى‌سازند به گونه‌اى كه هم در عمل به صاحبان قدرت و مترفان بى اعتنايند و هم در گفتار خود، مردم را به اين سو فرا مى‌خواندند. بر همين اساس است كه «تكبّر» در برابر متكبّر را نه تنها مذموم نمى‌دانند، بلكه گونه‌اى تواضع معرفى مى‌كنند. «١» حضرت نوح پيامبر (ع) وقتى با انكار، عناد و استكبار شديد قوم رو به رو شد، در مقام مقابله، به تحقير آنها پرداخت و فرمود: