استضعاف و استكبار در قرآن‌ استضعاف و انواع آن‌ گفتيم كه ضعف و ناتوانى در بدن، روح و فكر و در صحنه‌هاى مختلف زندگى بشر خود را نشان مى‌دهد. از اين رو، استضعاف نيز پهنه وسيعى دارد و كسانى كه به ضعف كشيده مى‌شوند و نيرو و توانشان ربوده مى‌شود، داراى گروه‌هايى گوناگونند: بر برخى ضعف مادى و اقتصادى تحميل مى‌شود، از گروهى قدرت و قوّت سياسى گرفته مى‌شود و برخى ديگر به استضعاف فكرى دچار مى‌گردند.
از سوى ديگر، همه مستضعفان، از نظر فكرى و بينش اجتماعى در يك سطح نيستند: برخى در حدّى بالا از آگاهى قرار دارند و برخى نادانند. همچنين، مستضعفان از نظر ايمان و عقيده نيز متفاوتند: گروهى مؤمن و گروهى ديگر كافرند. اينك انواع استضعاف را بر اساس آيات قرآن مورد مطالعه قرار مى‌دهيم.
١- استضعاف فكرى‌ كسانى كه از توان تفكّر و شناختن بى بهره‌اند و يا در اثر تبليغات گسترده دشمن نيروى تفكّر و امكان تحقيق از آنان گرفته شده است و توان جسمى و مادى براى هجرت و تحقيق ندارند و يا در غفلت كامل به سر مى‌برند. اينان «جاهل قاصر» ناميده مى‌شوند و مستضعفان فكرى اند. قرآن درباره آنان مى‌فرمايد:
«... الَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرّجالِ وَ النّساءِ وَ الْوِلْدَانِ لا يَسْتَطيعُونَ حيلَةً وَ لا