استكبار و استضعاف در قرآن

استكبار و استضعاف در قرآن - سروش، محمد؛ حیدری، احمد - الصفحة ١٥٣

خداوند به كسانى از شما كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‌اند وعده مى‌دهد كه قطعا آنان را حكمران روى زمين خواهد كرد همان گونه كه به پيشينيان آنها خلافت روى زمين را بخشيد و دين و آيينى را كه براى آنان پسنديده، پا بر جا و ريشه دار خواهد ساخت و ترسشان را به امنيت و آرامش مبدل مى‌كند، آن چنان كه تنها مرا مى‌پرستند و چيزى را شريك من نخواهند ساخت.
علّامه طباطبائى ضمن مردود شمردن نظر كسانى كه اين آيه شريفه را تنها بر حاكميت بنى اسرائيل پس از غلبه فرعون تفسير كرده‌اند، مى‌نويسد:
خداى سبحان به كسانى كه ايمان آورده‌اند و عمل صالح انجام مى‌دهند، پديد آمدن جامعه‌اى صالح و خالى از كفر و نفاق و فسق را وعده داده است كه در آن، جز عقايد و اعمال حق نيست و مردم در كمال آرامش و امنيت از هر دشمن داخلى و خارجى و آزاد از هرگونه حيله حيله‌گران و ظلم ظالمان و زورگويى زورگويان، خواهند زيست. «١» بسيارى از مفسران، آيه «استخلاف» را با توجه به رواياتى كه از معصومين (ع) نقل شده است، دليلى بر ظهور حضرت ولى عصر امام زمان (عج) دانسته‌اند. از جمله اين روايات، حديثى از امام سجاد (ع) است كه حضرت پس از تلاوت اين آيه، مى‌فرمايد:
به خدا سوگند، اينان شيعيان ما اهل‌بيت هستند و خداوند به وسيله مردى از ما، كه مهدى اين امت است، آنان‌را در زمين جانشين خواهد كرد. «٢» علّامه طباطبائى در اين باره مى‌گويد:
چنين جامعه مقدّس و با فضيلتى، از زمان بعثت پيامبر اكرم (ص) تا كنون تحقق نيافته و در مقام تطبيق، جز با زمان ظهور حضرت مهدى (عج) با توجه به ويژگى‌هاى آن حضرت، كه در اخبار متواتر از پيامبر (ص) و اهل‌بيت (ع) نقل شده، منطبق نيست. «٣» دومين آيه‌اى كه متضمن وعده خداست، آيه «استضعاف» است. خداوند در سوره‌