استكبار و استضعاف در قرآن

استكبار و استضعاف در قرآن - سروش، محمد؛ حیدری، احمد - الصفحة ١٤٩

وقتى خوى زمين خوارى و باغدارى و كاخ نشينى در بين مردم باشد، اسباب آن مى‌شود كه انحطاط اخلاقى بشود. اكثر اين خويهاى فاسد از طبقه مرفّه به مردم ديگر صادر شده است. «١» وظيفه حاكم اسلامى‌ رسالت حكومت اسلامى در همين عرصه‌ها نمايان مى‌شود واين همه تلاش و كوشش براى برقرارى حكومتى عادلانه، براى آن است كه همه افراد، از امكان مساوى براى استفاده از مواهب طبيعى بهره‌مند گردند، و بر اساس قسط و عدل زندگى كنند.
حاكم عادل بايد همه اموال فقيران و ستمديدگان و مستضعفان را از حلقوم توانگران و مترفان و مستكبران، كه به ناحق غصب كرده‌اند، بيرون بكشد؛ چنانكه امام على (ع) با رسيدن به حكومت، آشكارا اعلام فرمود:
«وَاللَّهِ لَوْ وَجَدْتُهُ قَدْ تُزوِّجَ بِهِ النّساءُ وَ مُلِّكَ بِهِ الْأِماءُ لِرَدَدْتُهُ فَانَّ فِى الْعَدْلِ سَعَةً وَ مَنْ ضَاقَ عَلَيْهِ الْعَدْلُ فَالْجَوْرُ عَلَيْهِ اضْيَقُ» «٢» به خدا سوگند اگر اموال نامشروع را بيابم كه با آن‌ها زنان شوهر داده شده يا كنيزان خريده شده باشند، همه را باز مى‌گردانم. همانا در عدالت، وسعت و گشايشى است و بر كسى كه عدل و درستى بر او تنگ آيد، ستم وجور تنگتر خواهد آمد.
بر حاكم فرض است كه با به اجرا گذاشتن مقرراتى كه ثروت را تعديل مى‌كند، فقر و محروميت را از چهره قشر وسيع جامعه بزدايد تا عناوين غنى و فقير از جامعه رخت بربندد؛ چرا كه فلسفه عدالت در جامعه آن است كه فقيرى در جامعه باقى نماند «٣» و زكات به قدرى به فقيران پرداخت شود كه ديگر نيازمند نباشند. «٤» امامان (ع) درباره حكومت جهانى حضرت مهدى (عج) فرموده‌اند: