استكبار و استضعاف در قرآن

استكبار و استضعاف در قرآن - سروش، محمد؛ حیدری، احمد - الصفحة ١٢٩

جَعَلَكُمْ مُلُوكاً وَ اتيكُمْ ما لَمْ يُؤْتِ احَداً مِنَ الْعَالَمينَ» «١» و آن گاه كه موسى به قوم خود گفت: «اى قوم! نعمت خدا را بر خودتان به يادآوريد آن گاه كه در ميان شما پيامبرانى قرار داد و شما را حاكم و صاحب اختيار ساخت و به شما چيزهايى بخشيد كه به هيچ يك از جهانيان نبخشيده است.
ولى متأسفانه، اين مردم به جاى شكرگزارى، تقوا، پايمردى در ايمان و پايبندى به عهد توحيد، گذشته را فراموش كردند، فضيلت و برگزيدگى خدايى را به قوميت و نژاد خود نسبت دادند و از توحيد و بندگى خارج شدند، استكبار ورزيدند و خيره سرى كردند. آنان، بايد توجه مى‌كردند كه خداوند بر بيچارگى و درماندگى شان رحم آورده و آنان را از ظلم و ستم رهانيده و حكومت در زمين بخشيده تا پس از آن به رضاى خدا عمل كنند؛ چنان كه موسى (ع) پيش از نجات بنى اسرائيل به آنان وعده داده بود.
هنگامى كه فرعون دستور قتل مردان و خفت و خوارى زنان بنى اسرائيل را صادر كرد، موسى (ع) به قوم خود فرمود:
«اسْتَعينُوا بِاللَّهِ وَ اصْبِرُوا انَّ الْارْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقينَ* قالُوا اوذينا مِنْ قَبْلِ انْ تَأْتِيَنا وَ مِنْ بَعْدِ ما جِئْتَنا قالَ عَسى‌ رَبُّكُمْ انْ يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ و يَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْارْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ» «٢» «از خدا يارى جوييد و پايدارى پيشه كنيد كه زمين از آنِ خداست و آن را به هر كسى از بندگانش كه بخواهد مى‌بخشد و سرانجام براى پرهيزكاران است.» گفتند: «پيش از آن كه به سوى ما بيايى آزار ديديم و پس از آمدنت نيز آزار مى‌بينيم!» گفت: «اميد است پروردگار تان دشمن شما را هلاك كند و شما را در زمين جانشين سازد؛ پس بنگرد كه چگونه عمل مى‌كنيد.» ولى بنى اسرائيل معتقد به برترى نژادى شد و همين اعتقاد نادرست منشأ اعتقادات نادرست ديگر و فساد اخلاقى و عملى گشت و آنان را به مقابله با پيامبران و بندگان صالح‌