آشنايى با نظام سياسى اسلام - نظر پور، مهدی؛ وفا، جعفر - الصفحة ١٢٩
دهند. در اين صورت باز هم رئيس جمهور بر كنار نمىشود و طبق بند ده اصل ١١٠ قانون اساسى، عزل رئيس جمهور در چنين شرايطى از اختيارات رهبر است كه با در نظر گرفتن مصالح كشور مىتواند او را بر كنار كند.
شوراى نگهبان ركن ديگر قوّه مقّننه در نظام جمهورى اسلامى ايران، شوراى نگهبان است. فلسفه وجودى شوراى نگهبان، حفظ اسلاميت نظام و مغاير نبودن قوانين موضوعه با مقرّرات اسلامى و قانون اساسى است. از اين رو، تدوين كنندگان قانون اساسى، شورايى با اين نام و با تركيب خاص در اصل ٩١ آن پيشبينى كردهاند.
شرايط و چگونكى انتخاب اعضاى شوراى نگهبان بنابر اصل ٩١ قانون اساسى، شوراى نگهبان داراى دوازده نفر عضو است كه شش نفر از آنان بايد فقيه و شش نفر ديگر حقوقدان باشند. شرايط فقهاى شوراى نگهبان عبارت است از: فقاهت، عدالت و آگاهى به متقضيات زمان كه توسط رهبر و به مدت شش سال برگزيده مىشوند. شرايط حقوقدانان شوراى نگهبان عبارت است از: حقوقدان بودن، متخّصص در رشتههاى مختلف حقوقى و مسلمان بودن. اين شش نفر توسط مجلس شوراى اسلامى از ميان حقوقدانانى كه رئيس قوّه قضائيه به مجلس معرّفى مىكند، براى مدت شش سال انتخاب مىشوند. در نخستين دوره شوراى نگهبان نيمى از اعضاى هر گروه پس از سه سال به قيد قرعه تغيير يافتند كه در اصل ٩٢ قانون اساسى بدان اشاره شده است. «١» براساس آيين نامه داخلى شوراى نگهبان، شورا براى اداره جلسات خود داراى يك دبير، يك قائم مقام و نيز يك سخنگو است كه از ميان اعضا براى مدت يك سال انتخاب مىشوند. جلسات عادى شورا هفتهاى سه جلسه است كه با حضور ٣٤ اعضا رسميت مىيابد و اخذ رأى نيز با حضور همين تعداد انجام مىپذيرد. جلسات فوق العاده بر حسب ضرورت و بنا به تشخيص و تصميم دبير شورا يا تقاضاى سه نفر از اعضا و يا در