فرهنگى، همه اقشار مردم مى‌توانند در مساجد آزادانه شركت جويند و در رفت و آمد باشند و آنچه در اين مكان‌هاى مقدّس انجام مى‌گيرد، تنها اقامه نمازو نيايش نيست، بلكه در امور مختلف فرهنگى، اقتصادى، نظامى، سياسى و اجتماعى، مى‌توان از آن‌ها بهره جُست. از اين‌رو، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در نخستين روزهاى اقامت در مدينه، به تأسيس مسجد جامع همّت گماشت كه امروزه به نام مبارك خود آن حضرت صلى الله عليه و آله و سلم مشهور است.
ب- حجّ و عمره‌ مكان‌هاى معنوى ارزشمندى، همچون عرفات، مشعر، مِنا، زمزم، صفا و نيز مراسم حجّ و عمره، از شعائر و سنن الهى‌اند كه هيچ ملّتى از چنين موهبت‌هايى بهره‌مند نيست.
حجّ افزون بر ابعاد عبادى و معنوى و زيارت خانه خدا، كنگره عظيم سياسى و اجتماعى مسلمانان است كه سالانه برگزار مى‌شود و بر حكومت اسلامى لازم است كه آن را پر رونق سازد و ارج و بهايى بسيار بر آن نهد.
ج- نماز و اذان‌ اذان، اعلان عمومى و نيز بسيج همگانى براى اقامه نماز در اوقاتى ويژه است و اين مقوله نيز، مانند حج، به جهان اسلام و مسلمانان اختصاص دارد و در هيچ مكتبى مانندى برايش نمى‌توان يافت. اذان ارزش تربيتى نيز دارد و از شاخص‌ها و شعارهاى عملى اسلام است كه در تبليغ و ترويج مظاهر مذهبى، همچون نماز و نيايش و نام و ياد خدا و رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم و مقوله‌هاى حياتى اسلام، سهمى مهم بر عهده دارد. و همچنين مراسم نمازهاى واجب، چه به صورت انفرادى و چه به صورت جماعت، از سنت‌هاى ثابت الهى است و بر مردم و دولت اسلامى است كه آن را زنده نگاه دارند و به ويژه نمازهاى جمعه و جماعات را با شكوه و جلال خاصّ احيا كنند؛ چرا كه اين شعار از مهم‌ترين شعائر الهى و مظاهر دينى است.
د- مشاهد مقدس‌ مزار شهيدان راه فضيلت و مشاهد مقدّس از ديگر شعائر هميشه زنده اسلامند. اگر با