٢- تعليم و تربيت فراگير تعريف تعليم و تربيت‌ تعليم و تربيت از سياست‌هاى بنيادين اسلام و اهداف زير بنايى بعثت رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم است. تعليم فرايندى است كه رفتار انسان‌ها را به گونه مطلوب تغيير مى‌دهد، ولى مقصود ما از آن، آموزش و تبيين معارف دينى، نشر و گسترش آن‌ها در جامعه و آشنا ساختن افراد به وظايف شرعى و بازشناختن حلال و حرام خدا است.
تربيت عبارت است از پرورش و استكمال تدريجى و تبديل استعدادهاى درونى انسان به فعليّت؛ بدين معنا كه انسان‌ها از جهت فكرى و اخلاقى پرورش يافته، استعدادهاى درونى‌شان شكوفا گردد و در جهت رشد فضايل اخلاقى و كمالات انسانى و ارزش‌هاى معنوى در جامعه تلاش شود، تا آن‌جا كه انسان‌ها به اخلاق نيكو خو گيرند و به آداب الهى آراسته گردند. «١» ارزش مكتبى تعليم و تربيت‌ تعليم و تزكيه جامعه انسانى، از هدف‌هاى بلند پيامبران الهى و حكومت‌هاى دينى محسوب مى‌شود و در قرآن جايگاه خاصّى دارد:
هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمْ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِى ضَلالٍ مُبِينٍ (جمعه/ ٢)
او كسى است كه در ميان جمعيّتِ درس نخوانده، رسولى از خودشان برانگيخت كه آياتش را بر آنان بخواند و آنان را تزكيه كند و به آنان كتاب [قرآن‌] و حكمت آموزد هر چند پيش از آن در گمراهى آشكار بودند.
از آن‌جا كه تعليم و تعلّم داراى بُعد آلى و ابزارى‌اند، بر تزكيه و تربيت مقدّمند، ولى در مقام ارزشيابى و اهميّت عملى و رتبى، تربيت مقدّم بر تعليم است. پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم‌