آشنايى با نظام سياسى اسلام - نظر پور، مهدی؛ وفا، جعفر - الصفحة ٣٧
بيعتى ارزش و اجر و پاداش دينى دارد و شكستن آن به زيان فرد بيعتشكن است.
إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً (فتح/ ١٠)
كسانى كه با تو بيعت مىكنند [در حقيقت] تنها با خدا بيعت مىكنند و دست خدا بالاى دست آنها است. پس هر كس پيمانشكنى كند، تنها به زيان خود پيمانشكن است و آن كسى كه به عهدى كه با خدا بسته وفا كند، به زودى پاداش عظيمى به او خواهد داد.
اطاعت مردم از حاكم اسلامى، او را در موقعيّتى قرار مىدهد كه بتواند پايگاه اجتماعى خود را ارزيابى كند و با دلگرمى و قاطعيّت بيشتر به برنامهريزى بپردازد؛ زيرا بىوجود پايگاه مردمى، نمىتوان گامى مؤثّر فرا نهاد و به كار مهم اقدام نمود. حضرت على عليه السلام مىفرمايد:
لا رَأْىَ لِمَنْ لا يُطاعَ «١» كسى كه فرمانش نمىبرند، تدبيرى برايش نمىماند.
و نيز مىفرمايد:
وَلَعُمْرى لَوْ كانَتِ الامامَةُ لا تَنْعَقِدُ حَتَّى تَحْضُرَها عامَّةُ النّاسِ فَما الى ذلِكَ سَبيلٌ «٢» به جان خودم سوگند [اگر قبول كنيم كه امام را مردم بايد برگزينند، در اين صورت] اگر قرار باشد امامت جز با حضور مردم انعقاد نپذيرد، هرگز راهى به سوى آن نتوان يافت.
از اين گفتار وحىآميز على عليه السلام به روشنى بر مىآيد كه مردم در حكومت اسلامى جايگاهى كليدى و بنيادين دارند و قاطبه مردم بايد زمامدارى حاكم اسلامى را بپذيرند تا حكومت و دولت اسلامى رسميّت و توانايى يابد وگرنه محبّت و ارادت افراد معدود به حاكم و امام، در رسميت يافتن حكومت اسلامى داراى اثر عملى نيست.
نظارت بر عملكرد دولت در نظام اسلامى مسؤوليت افراد از مسؤوليت دولت جدا نيست و يكايك مردم عضو جامعه هستند و نتيجه خوب و بد عملكرد حكومت به گونه مستقيم به آنان بازمىگردد.