در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٣٤ - عوامل پيدايش نظريه ديدن خداوند

نظر مى‌رسد كه اين تفكّر (در صدر اسلام) عجيب و نامأنوس بوده است و جامعه اسلامى در اثر برخورد با آن شوكه شده و براى رد كردن و باطل ساختن آن تلاش نموده است و توجّه و عنايت خليفه دوّم و سوّم به كعب الاحبار، بزرگترين عامل پيدايش اين تفكّر به شمار مى‌رود.

كعب پس از مدّت كوتاهى، از مدينه به شام رفت و با پشتيبانى رسمى معاويه، آن جا را پايگاهى براى نشر انديشه‌هاى تشبيه و تجسيم و ديدن خداوند، قرار داد به طورى كه اين انديشه‌ها جزو ويژگيهاى تاريخى شام گرديد.

شيخ صدوق در كتاب التوحيد از جابر بن يزيد جعفى نقل مى‌كند كه امام باقر (ع) به او فرمود:

«اى جابر! چه بزرگ است دروغى كه اهل شام به خداوند عزّوجلّ بستند. مى‌پندارند كه خداوند متعال هنگامى كه به آسمان صعود كرد، بر صخره بيت المقدّس قدم گذاشت در حالى كه يكى از بندگان خداوند بر سنگى پا نهاد و خداوند به ما دستور داد كه آن را محلّ نماز خود قرار دهيم.

اى جابر! خداوند بلند مرتبه، مثل و شبيه ندارد و از توصيف ديگران، برتر است و از (دسترسى) اوهام خيال پردازان، به دور است و او شنونده داناست».[١]


[١] - التوحيد: ١٧٩. ر. ك: تفسير عيّاشى: ١/ ٥٩؛ بحارالأنوار: ١٠٢/ ٢٧٠.