در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٤٥ - مرحله نخست

اثبات شده باشد؛ بنابراين، در مرحله نخست، در عالم ثبوت، با گرايش اوّل، بحث مى‌كنيم و در مرحله دوّم، بحث را در عالم اثبات، دنبال مى‌كنيم.

مرحله نخست‌

با طرح سؤال زير، به اين مرحله مى‌پردازيم: آيا ديده شدن ملازم با جسميّت است يا نه؟

هر دو طرف (گرايش اوّل و سوّم) به اين سؤال پاسخ مثبت مى‌دهند. (در واقع) هيچ كس نمى‌تواند اين تلازم را انكار كند. هر چيزى كه مادّى باشد، با چشم ديده مى‌شود و هرگاه شرايط ديدن فراهم باشد، ديدن آن ضرورى است؛ يعنى هنگامى كه قوّه بينايى، سالم باشد و بين آن و شى‌ء مرئى (شيئى كه مى‌خواهد آن را ببيند) مانعى همچون فاصله بسيار زياد، يا حايل و حجاب، يا غير آن وجود نداشته باشد، اين قوّه نمى‌تواند آن شى‌ء را نبيند؛ زيرا انعكاس يافتن تصوير اشياء در كره چشم امرى جبرى و بيرون از اختيار انسان است.

هرچيزى كه نمى‌بينيم، يا معدوم است، يا موجودى غير مادّى؛ مانند فكر و روح‌است؛ بنابراين، ناگزير بايد به تلازم بين ديده شدن و جسميّت اقرار كنيم و از اين رو، ديدن چه در گذشته و چه در