در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٥٩ - مرحله نخست

حتمى و ضرورى كه وجود در هيچ شرايطى از آن جدا نشود، حتّى در آخرت كه نظام ديگرى پيش مى‌آيد و اين تلازم در آن وجود ندارد.

بنابراين، كسى كه در افكار و انديشه‌هاى اشاعره تحقيق كند، در مى يابد كه جنبه عقلى نظريّه آنان در مبحث ديدن خداوند، بر يك دليل عقلى محكمى استوار نيست بلكه يا امرى را بعيد دانسته‌اند، يا به امور تقريبى استناد كرده‌اند و يا امرى را جزو مسلّمات انگاشته‌اند و همان را به عنوان دليل مطرح كرده‌اند، مانند اين قول كه: وجود است كه ديدن را امكان‌پذير مى‌كند و آنچه ما نمى بينيم به خاطر اين است كه معمولًا امور، اين گونه جريان دارد نه اين كه ديدن آنها محال باشد. ديدن خداوند در آخرت، مستلزم مكان و جسميّت و جهت نخواهد بود بلكه همه چيز به خلاف دنيا خواهد بود.

اشاعره گاهى برخلاف ادّعاى خويش سخن مى‌گويند؛ مثلًا از ديدنى كه در عالم ديگر رخ مى‌دهد، سخن مى‌گويند و براى اثبات آن شواهدى از اين عالم مى‌آورند؛ مانند اين قول كه: «قديم (خداوند) چون مى‌تواند غير خودش را ببيند، پس ضرورى است كه براى خودش و ديگران قابل ديدن باشد».[١]


[١] - شرح الاصول الخمسه: ٢٧٣ و ٢٧٢، همچنين ر. ك: به المغنى: ٤/ ١٧٨- ١٧٦/ باب توحيد و عدل.