در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٢٨ - شيوه بحث

«هيچ چيز رانديدم مگر اين كه خداوند را قبل از آن، به همراه آن، درون آن و بعد از آن ديدم».[١]

يا اين فراز از دعاى امام حسين (ع) در روز عرفه:

«كور باد چشمى كه تو را مراقب و ناظر خويش نبيند».[٢]

شيوه بحث‌

قبل از اين كه به بررسى اين بحث وگرايشهاى سه گانه آن بپردازيم، بايد نكته مهمّى را ياد آور شويم. شيوه نفى و اثبات در اين بحث، منحصر در «عقل» است و نقش متون دينى، تنها آشكار كردن حكم عقل در اين زمينه است؛ زيرا بديهى است كه متون دينى، پس از اثبات اصل توحيد و مسايل مربوط به آن، حجّيّت مى‌يابد.

اگر متون دينى را دليل و حجّت بر مباحث توحيدى قرار دهيم، دور پيش مى‌آيد و حجّيّت متون دينى، متوقّف بر خودش مى‌گردد كه چنين چيزى باطل است.

علاوه برآن، متون دينى به دليلى كه آن را اثبات كند، احتياج پيدامى كند (و چون چنين دليلى وجود ندارد) حجّيّت آن از بين‌

[١] - مفاتيح الجنان: ٢٧١/ به نقل از اقبال الاعمال/ ابن طاووس.

[٢] - شرح الاسماء الحسنى/ ملّا هادى سبزوارى: ١/ ١٨٩.