اسلام در محيطى متشكل از مشركانى كه خداى خود را در بت، مجسّم مى‌دانستند و اهل كتاب كه فرهنگ دينى شان آكنده از تجسيم بود، ظهور يافت و با هردو گروه مبارزه كرد و برتوحيد خالصى كه كمترين شائبه مادّيّت در آن راه ندارد، تأكيد نمود.

يكى از نقاط تفرقه برانگيز تاريخ اين است كه: صحابه پيامبر بلافاصله پس از رحلت ايشان، از يك سو نقل حديث از پيامبر را ممنوع كردند و از سوى ديگر، راه را براى بزرگان يهود كه تازه به اسلام گرويده بودند مانند كعب الاحبار و پس از او وهب ابن منبه بازگذاشتند تا از ميراث اسرائيلى خود كه آكنده از تشبيه و تجسيم بود، سخن بگويند تا جايى كه كعب پس از وفات پيامبر (عليهما السلام) جايگاه عجيبى در زندگى مسلمانان پيدا كرد، به طورى كه ذهبى در معرّفى او مى‌گويد:

[١] - نام فرقه‌اى است كه به ظواهر، تمسّك مى‌كنند و قايل به تجسيم و ... هستند( م).

[٢] - الملل والنحل: ١/ ١٤١، چاپ دار المعرفه.