انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٠٨ - دانستن بعداز وقت

«كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ»

كلا به معنى تاكيد است يعنى حتمى. اگر (كلا) را به معنى تأكيد بگيريم معنى آيه اين مى‌شود كه حتماً يك روز به يقين مى‌رسيد و به آن علم پيدا مى‌كنيد؛ حتماً يك روزى مى‌دانيد كه فخر نمودن به اقوام و نژاد، مباهات به اموات و افتخار به تعدد فرزندان، بى فايده بوده است و شما عمر خود را بيهوده صرف كرده‌ايد. ممكن است كه اين يقين در وقت مردن باشد و يا در روز قيامت؛ ولى حتماً مى‌دانيد و يقين مى‌كنيد كه متحمل ضررهاى بزرگ شده‌ايد. اگر (كلَّا) را به معنى غالبى‌اش بگيريم معنى آن اين مى‌شود كه نه؛ شما اشتباه مى‌كنيد! آن‌گونه نيست كه هركارى را شما انجام دهيد براى شما افتخار باشد، اگر شما علم به يقين مى‌داشتيد اين كارهاى بيهوده را انجام نمى‌داديد.

«لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ»

شما حتماً دوزخ را مى‌بينيد! لحظه لحظه عمر انسان حساب مى‌شود. تمام كارهايى كه شما انجام مى‌دهيد حساب‌رسى مى‌شود و از تكاليفى كه برعهده شما سپرده شده حتماً پرسيده مى‌شود. خداوند متعال جل جلاله در اين دنيا حق انتخاب را به انسان‌ها داده‌است و آن‌ها در انتخاب خود مختار اند. يعنى هر انسان مى‌تواند هم كار خير انجام دهد و هم كار شرّ، در هر دو صورت، نتيجه به خود انسان بر مى‌گردد و حتماً روزى خواهد رسيد كه انسان‌ها دوزخ را به چشم خود مشاهده مى‌كنند.

«ثُمَّ لَتَرَوُنَّها عَيْنَ الْيَقِينِ»

سپس همه چيز را مى‌بينيد و به همه‌ى آن‌ها يقين پيدا مى‌كنيد.