انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٨٠ - دو دسته گى انسان ها
دسته اول: كسانىكه عملشان خوب اند، دست پُر و ثروتمند هستند؛ يعنى كسانىكه عمل صالح انجام دادهاند و ترازوى اعمال خود را سنگين نمودهاند. ميزان يعنى ترازو، ممكن است شما ترازوهاى مختلف را مشاهده كرده باشيد كه بعضى از ترازوها بهحدّى بزرگ است كه حتّى ماشينهاى سنگين با تمام محموله شان يكجا وزن مىشوند و در ظرف چند دقيقه مشخّص مىشود كه وزن خود ماشين چهقدر است و وزن محموله آن چه مقدار است. بسيار آسان و فورى وزن را مشخّص مىكند.
البته وقتى كه قرآن از ترازو صحبت مىكند اين ترازوى دنيا نيست كه ما آن را مىبينيم؛ بلكه ترازوى قيامت قسم ديگرى است كه ما از جزئيات آن نمىدانيم. در قيامت حق و باطل سنجيده مىشود و معلوم است كه ترازوى كه حق و باطل را از هم جدا كند غير از ترازوى امروزى است. چگونگى ترازوهاى قيامت در ذهن ما نمىگنجد و ما كيفيت آن را نمىدانيم. ممكن است ترازوى قيامت از كيفيت بسيار عالى برخوردار باشد و به انواع مختلف بتواند اعمال انسانها را وزن كند و بسيار سريع سنگينى اعمال خوب و بد انسان را مشخّص نمايد.
حالا در همين جهان مادى كه ما در آن زندگانى مىكنيم با توجه به پيشرفت علوم، خيلى از حقايق براى ما روشن شده است. با تحقيقات و تجربيات متخصّصين علوم تجربى و روانشناسى، چيزهاى تازه و جديدى كشف گرديده كه بسيارى از ابهامات را از جلو چشم بشر برداشته اند. بهعنوان مثال، وقتى انسان در يك محل بازرسى مىرود مىبيند كه از نَفس كشيدن افراد مىفهمند كه آنشخص چه كاره است و همچنين توسط سگهاى تعليمى كه با قوه شامه خود چيزهايى را كشف و پيدا مىكنند كه به ذهن انسانها خطور نمىكند؛ خيلى چيزها را اكنون توسط سگهاى تعليمى و بعض آلات ديگر كشف مىكنند.