انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٧٨ - پراكندگى انسان ها

بخواهد، آن كرات نيز به كره زمين نزديك مى‌شوند تا انسان‌ها از زمين به كره حساب منتقل شوند. والله العالم.

آن‌گونه كه عرض كردم از قراين آيات مباركه چنين دانسته مى‌شود كه ابتداء كره حساب است و بعد كره دوزخ است و در مرحله سوم كرات بهشت است. بهشت به احتمال زياد چند كره است كه در قرآن مجيد از آن به صيغه جمع ياد شده است در حالى‌كه در مورد جهنم صيغه جمع استعمال نشده است و ممكن است جهنم يك كره و بهشت چندين كره باشد. والله العالم.

پراكندگى انسان‌ها

«يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ»

آن روز انسان مثل پروانه‌ها پراكنده هستند و هر كدام به يك طرف مى‌روند.

بعضى از مفسّرين گفته‌اند كه مراد از فراش، پروانه نيست؛ بلكه" ملخ" مى‌باشد. البته فراش به معنى پروانه است؛ ولى در آيه ديگر مى‌فرمايد: «كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ[١]» قرينه (جراد) همان ملخ را مى‌گويد. به همين اساس مفسرين آن را به ملخ تفسير كرده‌اند؛ يعنى مثل ملخ پرا گنده مى‌شوند.

علت اين‌كه آيه مباركه انسان را به پروانه تشبيه نموده است شايد اين باشد كه يك‌عده از انسان‌ها مثل پروانه، ديوانه وار خود را به آتش مى‌زنند، در حالى‌كه خداوند جل جلاله به آن‌ها عقل داده و پيغمبرانى را براى هدايت‌شان در روى زمين فرستاده است؛ ولى آن‌ها قبول نكردند و ديوانه وار به‌سوى معصيت مى‌شتابند. آن‌ها بدون تفكّر و تعقّل، مانند انسان‌هايى‌كه عقل خود را از دست داده باشد، به‌سوى رباخوارى، فحشا و منكرات در حركت هستند. آنان معصيت را براى خود كمال‌

[١] - قمر/ آيه ٧