انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥٢ - طبيعت و تربيت

تربيت پيروى كرد، طبيعت خام او پخته مى‌شود و سرانجام كار او به بهشت منتهى مى‌شو.

قرآن مجيد براى انسان دستور داده است كه در تمام مسائل، چه در بعد اخلاقى- اقتصادى، چه در بعد عبادى- سياسى، چه در بعد اجتماعى و فرهنگى و ... بايد از افراط و تفريط جلوگيرى كنيد و خود را از آن دور نگهداريد و بايد هميشه متوسط زندگانى كنيد، ميانه روى و اعتدال را رعايت نماييد. تمام اعمال و رفتار خود را به همان مقدارى كه شرايع آسمانى بيان نموده، انجام دهيد (نه زياده روى جايز است و نه كوتاهى) انسان در تمام ابعاد زندگانى، بايد به صورت معتدل، سعى و تلاش كند؛ زيرا وظيفه انسان در روى زمين كار و تلاش است؛ چه در ابعاد مادى و چه در ابعاد معنوى. تمام آن‌چه كه توسط كتاب آسمانى به انسان هدايت داده شده است بايد انجام دهد. وقتى احكام خداوند جل جلاله را انسان انجام دهد به مقامى خواهد رسيد كه مى‌فرمايد:. «إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً»[١] چنين انسانى نماينده خدا در روى زمين مى‌شود. جانشينى او در روى زمين فقط با سعى و تلاش امكان پذير است؛ تنبلى، بى‌كاريى و بى‌عرضه‌گى، با جانشينى خدا سازگارى ندارد.

در زندگانى مادى، انسان وظيفه دارد كه طبيعت خام خود را در همين كره زمين پخته كند و نفس خود را در دنيا تربيت نمايد؛ زيرا طبيعت انسان ناسالم است و احتياج به تربيت دارد. به‌عنوان مثال؛ اگر انسان يك‌مقدار ماست تُرش شده داشته باشد كه از تُرشى قابل خوردن نباشد، بايد چه‌كار كند؟ دور بياندازد يا بگذارد خود به خود فاسد شود؟ جواب معقول اين است كه راه ديگرى را جستجو كند. راه ديگر اين است كه بايد مشكى را آماده كرد و سپس ماست را در داخل آن بريزد و

[١] - بقره/ آيه ٣٠