انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥٠ - طبيعت و تربيت

يك عالم دينى بايد به واسطه تبليغ مردم را از امورات دينى، سياسى و اجتماعى آگاه كند. در مدارس، به جوانان و نوجوان علم بياموزد و خدمات فرهنگى- اجتماع خود را گسترش دهد. احكام شرعى را براى مردم بيان كند تا جلو خرافات اجتماعى گرفته شود. يك انسان عالم هر نوع خدمت كه در اجتماع انجام مى‌دهد، بايد براى جلب رضاى پروردگار باشد، نه براى شهرت طلبى و رياكارى، نه براى اين‌كه مردم به او احترام كنند. عالم دينى نبايد چيزى را از مردم توقع داشته باشد و هدف واقعى يك عالم بايد رضايت خالق و آفريدگار جهان باشد؛ اگر كسى فى سبيل الله عمل نمايد، در وظايف خود موفق بوده و در انجام مسئوليت خود نيز كوتاهى نكرده است.

به هرحال دنيا براى سعى و تلاش است؛ بدون كوشش و زحمت چيزى عايد انسان نمى‌شود. من تاكنون در روايتى نديده‌ام كه آدم ابوالبشر عليه السلام وقتى در كره زمين آمد، خداوند جل جلاله چيزى را از بهشت براى او فرستاده باشد كه اقلًا چند روز از آن استفاده كند و يا شكم خود را سير نمايد. با توجه به اين‌كه حضرت آدم‌عليه السلام انسان ابتدايى بود و براى اولين بار در روى زمين سكونت گزيد، چيزى فوق العاده براى او فرستاده نشد، چه رسد كه براى ديگران فرستاده شود؛ فوق العاده مگر در مورد استثنائى اگر خدا بخواهد.

نسل بشر بعد از حضرت آدم عليه السلام در دنيا متولد شده و با طبيعت دنيايى بزرگ شده‌اند، بايد از راه طبيعى مشكلات خود را حل نمايند. البته كسى نمى‌داند كه حضرت آدم و حضرت حوّا عليهم السلام، وقتى از بهشت به دنيا آمدند با چه‌چيز خود را تغذيه مى‌كردند و شكم خود را چگونه سير مى‌كردند؟ منتهى معلوم است كه به‌صورت طبيعى خود را به چيزى تغذيه مى‌كردند. ممكن است كه جبرئيل أمين‌