انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٦ - امانت دارى و حفظ پيمان

مغازه خريدارى مى‌كند و متباقى پول خود را پس مى‌گيرد. به هرصورتى‌كه باشد، وقتى انسان متوجه مى‌شود كه از كسى پول اضافى گرفته است، فوراً به صاحبش پس بدهد. يعنى پول‌هاى اضافى از مقدار حق خود بيشتر گرفته باشد. بعضى موقع چنين اتفاقاتى مى‌افتد كه شخص در موقع حساب متوجه نبوده و اشتباهاً به‌كسى پول زياد مى‌دهد؛ در اين‌صورت، شخص پول دهنده نه تنها انسان را امين مال خود قرار نداده است؛ بلكه از پول اضافى كه به انسان داده است نيز اطلاع ندارد. در فقه‌اسلامى به چنين مالى مى‌گويد: امانت شرعى؛ خداوندمتعال جل جلاله انسان را امين قرار داده است و شرعاً انسان مسئول است كه به عنوان أمين، آن امانت را به صاحبش برگرداند.

بعضى اوقات كسى به منزل شخصى انسان مى‌آيد و موقع رفتن چيزى را فراموش مى‌كند، يا به‌اصطلاح، جا مى‌گذارد، به اين نيز امانت شرعى گفته مى‌شود و انسان مكلف است كه آن امانت را به صاحبش برگرداند و يا به آن شخص اطلاع دهد كه بيايد مال خود را بردارد؛ اين موضوع مربوط به همه مردم است چه صاحبان منازل و چه مغازه داران، اگر چيزى از كسى فراموش مى‌شود و جايش مى‌ماند، بايد به صاحبش برگردانده شود و چنان‌چه صاحب مال معلوم نباشد بايد انسان جستجو كند تا او را پيدا نمايد؛ اگر از پيدا شدن او كاملًا نا اميد گردد، آن‌وقت امانت شرعى را به فقير صدقه بدهد و نيت نمايد كه خدا ثواب آن مال را به صاحبش اصلى‌اش برساند.

به هرحال مؤمن بايد أمين باشد و امانت چيزى مهمى است كه قرآن مجيد راجع به آن سفارش زيادى نموده است و علاوه بر سفارش قرآن و احاديث، حفظ امانت به انسان شخصيت مى‌بخشد، هيبت و صلابت انسان را به نمايش مى‌گذارد،