انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣٧ - جواب مجرمين
شان را در بر مىگيرد و اين جزاى طبيعى آنها است كه در أثر بى توجهى به دستورات دين، در همين دنياى مادى آن را كسب نمودهاند.
«تَدْعُوا مَنْ أَدْبَرَ وَ تَوَلَّى»
شعلههاى آتش هر لحظه صدا مىزنند و آنها را بهسوى خود فرا مىخوانند؟ در مورد فرا خواندن دو احتمال وجود دارد.
احتمال اول: ممكن است كسانى را آتش فرا مىخواند و بهسوى خود دعوت مىكند كه در دنيا نسبت به قيامت بىتوجه هستند وقتى صحبت از قيامت به ميانآيد، پُشت خود را بر مىگردانند، قهقهه كنان مىخندند و مسخره مىكنند. مىگويند: قيامت دروغ است! كسى از قيامت نيامده كه چگونه است؟ بهتر است تا زنده هستيم از لذتهاى دنيايى استفاده كنيم؛ وقتى مُرديم خاك مىشويم. چرا بهخاطر قيامت خود را از لذتهاى دنيا محروم كنيم؟ از اين قبيل حرفها را به مردم مىگويند. در قيامت، آتش چنين افرادى را بهسوى خود دعوت مىكند.
احتمال دوم: ممكن است كه در قيامت، وقتى مجرمين شعلههاى آتش را مىبينند، روى خود را از آنها برمىگردانند و به آتش پُشت مىكنند. يعنى مىخواهند آتش را نهبينند و از آن فرار كنند. آنها گمان مىكنند كه قيامت مثل دنيا است و همانگونه كه انسان مىتواند از عذاب دنيا فرار كند، از عذاب قيامت نيز فرار نمايند. غافل ازاينكه قيامت جاى فرار نيست؛ تمام ميدان قيامت به اذن پروردگار توسط ملائكه كنترل مىشود و آب از آب تكان نمىخورد، چه رسد به فرار گنهكاران! وقتى مجرمين قصد فرار مىكنند، شعلههاى آتش آنها را صدا مىزنند و بهسوى خود فرا مىخوانند. ممكن است براى آنها گفته شود كه كجا مىرويد؟! نمىدانيد كه در اينجا راهى براى فرار وجود ندارد؟ در دنيا كه راه فرار از آتش براى شما وجود داشت، فرار نكرديد. شما در جايى آتش جهنم را لبيك گفتيد كه انبياى