انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٣٣ - در قلب سپاه دشمن

كار مى‌گرفتند. وحى فقط در جايى نازل مى‌شد كه خداوند جل جلاله لازم مى‌دانست. نزول وحى طبق ميل انبياء عليهم السلام نبوده و جبرئيل فقط به‌دستور خدا بر آنان نازل مى‌شد. بقيه امور مربوط به خود آن‌ها بود تا با تفكر و تعقل درست چاره انديشى نموده و راه حل مناسب را پيدا نمايد.

پيغمبراسلام صلى الله عليه وآله وسلم در تمام امورات با اصحاب مشوره مى‌كردند، در حالى‌كه آن‌حضرت از درايت بالايى برخوردار بودند و اين موضوع دليلى بر محكم كارى آن‌حضرت صلى الله عليه وآله وسلم مى‌باشد، ايشان در صبر و بردبارى ميان مردم معروف بود و بر همين اساس در موقع جنگ با حوصله مندى كامل راه مقاومت را جستجو مى‌نمودند. در اين جاى شكى نيست كه پيغمبراكرم صلى الله عليه وآله وسلم به آسمان وصل بود؛ اما تمام مسائل براى ايشان وحى نمى‌شد. اين موضوع تنها مربود به پيامبر بزرگوار اسلام صلى الله عليه وآله وسلم نيست؛ بلكه تمام انبياى الهى همين‌گونه بودند و در موارد خاص خداوند جل جلاله براى آن‌ها وحى مى‌فرستاد؛ در بقيه امور به‌صورت طبيعى مثل ساير انسان‌ها از فكر و عقل و انديشه خود استفاده مى‌كردند.

پيغمبر عظيم‌الشأن اسلام صلى الله عليه وآله وسلم نيز از قانون طبيعى و انسانى مستثنى نبودند و حتى در بعضى موارد خداوند متعال جل جلاله با مهربانى ايشان را سرزنش كرده است‌ «عَفَا اللَّهُ عَنْكَ لِمَ أَذِنْتَ لَهُمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ تَعْلَمَ الْكاذِبِينَ»[١] خدا تو را ببخشد، چرا اين‌كار را انجام دادى؟ چرا به آنان اجازه دادى، صبر مى‌كردى و بعد از تحقيق و بررسى براى‌شان اجازه رفتن مى‌دادى. راستگو و دروغگو را از هم‌ديگر تشخيص مى‌دادى، به راستگويان اجازه مى‌دادى و به دروغگويان اجازه نمى‌دادى.

[١] - توبه/ آيه ٤٣