انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٣٧ - در قلب سپاه دشمن

خرافات را در بين اعراب جاهليت زنده نگهدارند. آن‌ها نمى‌خواستند پايه و اساس انقلاب اسلامى مستحكم شود؛ زيرا انقلابى را كه پيغمبر بزرگوار اسلام صلى الله عليه وآله وسلم به‌وجود آوردند، يك انقلاب سالم بود و در ابعاد مختلف فرهنگى، سياسى، اخلاقى، اجتماعى، اقتصادى، عقلى و عبادى يك انقلاب كامل و داراى حفظ كرامت انسانى بود. از بركت اين انقلاب عظيم كه به رهبرى بهترين موجودات و اشرف مخلوقات صورت گرفت، تاريخ بشريت تغيير كرد. در اين مرحله انسان‌ها زندگانى جديد خود را آغاز كردند؛ ولى اين تغيرات به نفع مشركين نبود، آن‌ها از منطق دور بودند و به دور از هرگونه تعقل، با خرافات و لجبازى مى‌خواستند با دين آسمانى مبارزه كنند؛ ولى كور خوانده بودند. با تمام لجاجت‌هاى كه داشتند، سرانجام بدست مسلمانان شكست خوردند.

قسمت عمده پيروزى مسلمانان در اين جنگ، ايمان قوى واراده آهنين آن‌ها بود؛ اما بخش ديگر آن وجود يك فرمانده شجاعى مانند على بن ابى‌طالب عليه السلام در ميان آن‌ها بود. آن‌حضرت با درايت كامل اين جنگ را رهبرى مى‌كردند؛ على عليه السلام شخصيت جنگ آزموده و شجاع بودند؛ چندين مرتبه آن‌حضرت توسط پيغمبرعظيم‌الشأن اسلام صلى الله عليه وآله وسلم در جنگ‌هاى متعدد مورد آزمايش قرار گرفته بودند. على عليه السلام از كوچكى در كنار پيامبر بزرگوار اسلام صلى الله عليه وآله وسلم بودند و در سن نوجوانى سپهسالار لشكر اسلام گرديدند. در جنگ خندق عمربن‌عبدود را كه با هزار نفر برابرى داشت از پاى در آورد و به همين علت بود كه رسول‌گرامى‌اسلام صلى الله عليه وآله وسلم در اين جنگ لشكر را به ايشان سپردند و دستور دادند كه با لشكر خود در مصاف دشمن بروند در برابر سپاه دوازده هزار نفرى آنان بجنگند. آن‌حضرت عليه السلام نيز بنا به دستور رسول‌خدا صلى الله عليه وآله وسلم در دل شب با سپاه خود حركت نمودند و زود خود را به دشمن رسانيدند و در اول صبح كه هنوز هوا تاريك بود بر سپاه مشركين حمله‌